Kontrol Teorisi · Sinyaller ve Matematiksel Çerçeve

#02 Giriş, çıkış ve bozucu sinyallerin araç hızı ve oda sıcaklığı örnekleriyle belirlenmesi

Giriş, çıkış ve bozucuyu üç kısa soruyla ayırın; çerçeveyi araç hızı ve oda sıcaklığı örneklerinde sınayın.

Soru

Kontrol teorisinde giriş, çıkış ve bozucu sinyalleri araç hızı ve oda sıcaklığı örnekleriyle sınıflandıran ders karesi.
Bir kontrol sistemi ne ile kontrol edildiği, neyin elde edilmek istendiği ve bunun neye rağmen yapılacağı sorularıyla ayrıştırılır.

Bir kontrol sisteminde giriş, çıkış ve bozucu sinyalleri 'ne ile, neyi, neye rağmen' sorularıyla belirleyin; yöntemi araç hız kontrolü ve oda sıcaklığı kontrolü örneklerine uygulayın.

Yazılı çözüm ve anlatım dökümü(çözümün tamamını gösterir)

Aşağıda defterde yazılan bütün satırlar ve bunlara eşlik eden sesli anlatımın tam metni bulunur.

  1. 1. Kontroldeki bileşenleri ayırma hedefini kur

    Kontrol teorisinde giriş, çıkış ve bozucu sinyalleri araç hızı ve oda sıcaklığı örnekleriyle sınıflandıran ders karesi.
    Bir kontrol sistemi ne ile kontrol edildiği, neyin elde edilmek istendiği ve bunun neye rağmen yapılacağı sorularıyla ayrıştırılır.
    Kontrol teorisi ders 2'ye hoş geldiniz.
    Kontrolde bileşenleri anlamak.

    Sesli anlatım metni

    Kontrol teorisi ders 2'ye hoş geldiniz. Kontrolde bileşenleri anlamak.

  2. 2. Giriş, çıkış ve bozucu sinyalleri tanı

    Kontrol teorisinde giriş, çıkış ve bozucu sinyalleri araç hızı ve oda sıcaklığı örnekleriyle sınıflandıran ders karesi.
    Bir kontrol sistemi ne ile kontrol edildiği, neyin elde edilmek istendiği ve bunun neye rağmen yapılacağı sorularıyla ayrıştırılır.
    Herhangi bir kontrol sisteminde üç temel sinyali belirlememiz gerekir.
    Giriş yani input, çıkış yani output ve bozucu yani disturbance.
    Peki hangisinin hangisi olduğunu nasıl belirleriz?

    Sesli anlatım metni

    Herhangi bir kontrol sisteminde 3 temel sinyali belirlememiz gerekir. Giriş yani input, çıkış yani output ve bozucu yani disturbance. Peki hangisinin hangisi olduğunu nasıl belirleriz?

  3. 3. Ne ile, neyi, neye rağmen çerçevesini kur

    Kontrol teorisinde giriş, çıkış ve bozucu sinyalleri araç hızı ve oda sıcaklığı örnekleriyle sınıflandıran ders karesi.
    Bir kontrol sistemi ne ile kontrol edildiği, neyin elde edilmek istendiği ve bunun neye rağmen yapılacağı sorularıyla ayrıştırılır.
    Kendinize şu soruları sorun.
    Ne ile kontrol ediyorum?
    Bu sizin girişiniz.
    Yani input.
    Neyi elde etmek istiyorum?
    Bu sizin çıkışınız.
    Yani output.
    Neye rağmen bunu başarmam gerekiyor?
    Bu da bozucu.
    Yani disturbance.
    Neyi, neyle, neye rağmen elde etmek istiyoruz diye düşünebilirsiniz.
    Tam bir kontrol sistemini anlamak için.

    Sesli anlatım metni

    Kendinize şu soruları sorun. Ne ile kontrol ediyorum? Bu sizin girişiniz. Yani input. Neyi elde etmek istiyorum? Bu sizin çıkışınız. Yani output. Neye rağmen bunu başarmam gerekiyor? Bu da bozucu. Yani disturbance. Neyi, neyle, neye rağmen elde etmek istiyoruz diye düşünebilirsiniz. Tam bir kontrol sistemini anlamak için.

  4. 4. Çerçeveyi araç hız kontrolüne uygula

    Kontrol teorisinde giriş, çıkış ve bozucu sinyalleri araç hızı ve oda sıcaklığı örnekleriyle sınıflandıran ders karesi.
    Bir kontrol sistemi ne ile kontrol edildiği, neyin elde edilmek istendiği ve bunun neye rağmen yapılacağı sorularıyla ayrıştırılır.
    Bunu iki örneğe uygulayalım.
    Örnek 1, araç hız kontrolü.
    Hedefimiz aracın hızını artırmak.
    Hızı ne ile kontrol edebilirim?
    Gaz pedalıyla.
    Yani giriş gaz pedalı.
    Neyi elde etmek istiyorum?
    Hız.
    Yani çıkış, hız.
    Hangi faktörlere rağmen rüzgar ve sürtünme bizi yavaşlatır?
    Yani bozucu, rüzgar ve sürtünme.

    Sesli anlatım metni

    Bunu iki örneğe uygulayalım. Örnek 1, araç hız kontrolü. Hedefimiz aracın hızını artırmak. Hızı ne ile kontrol edebilirim? Gaz pedalıyla. Yani giriş gaz pedalı. Neyi elde etmek istiyorum? Hız. Yani çıkış, hız. Hangi faktörlere rağmen rüzgar ve sürtünme bizi yavaşlatır? Yani bozucu, rüzgar ve sürtünme.

  5. 5. Çerçeveyi oda sıcaklığı kontrolüne uygula

    Kontrol teorisinde giriş, çıkış ve bozucu sinyalleri araç hızı ve oda sıcaklığı örnekleriyle sınıflandıran ders karesi.
    Bir kontrol sistemi ne ile kontrol edildiği, neyin elde edilmek istendiği ve bunun neye rağmen yapılacağı sorularıyla ayrıştırılır.
    Örnek 2.
    Oda sıcaklığı kontrolü.
    Hedefimiz odayı sabit 20 °C'de tutmak.
    Sıcaklığı ne ile kontrol edebilirim?
    Kalorifer vanasıyla yani giriş vana.
    Neyi istiyorum?
    Sabit sıcaklık yani çıkış sıcaklık.
    Neye rağmen?
    Odadaki insanlar ısı üretir ve güneş ışığı sıcaklığı etkiler.
    Yani bozucu insanlar ve güneş ışığı.

    Sesli anlatım metni

    Örnek 2. Oda sıcaklığı kontrolü. Hedefimiz odayı sabit 20 derece Celsius'da tutmak. Sıcaklığı ne ile kontrol edebilirim? Kalorifer vanasıyla yani giriş vana. Neyi istiyorum? Sabit sıcaklık yani çıkış sıcaklık. Neye rağmen? Odadaki insanlar ısı üretir ve güneş ışığı sıcaklığı etkiler. Yani bozucu insanlar ve güneş ışığı.

  6. 6. Doğru sinyal seçiminin önemini toparla

    Kontrol teorisinde giriş, çıkış ve bozucu sinyalleri araç hızı ve oda sıcaklığı örnekleriyle sınıflandıran ders karesi.
    Bir kontrol sistemi ne ile kontrol edildiği, neyin elde edilmek istendiği ve bunun neye rağmen yapılacağı sorularıyla ayrıştırılır.
    Unutmayın, ne ile neyi, neye rağmen.
    Giriş ve çıkışı doğru belirlemek çok önemli.
    Başlangıçta yanlış belirlerseniz tüm çözümünüz yanlış olur.
    Gerçek örneklerle pratik yapın, hızla öğreneceksiniz.
    Bir sonraki derste görüşmek üzere.

    Sesli anlatım metni

    Unutmayın, ne ile neyi, neye rağmen. Giriş ve çıkışı doğru belirlemek çok önemli. Başlangıçta yanlış belirlerseniz tüm çözümünüz yanlış olur. Gerçek örneklerle pratik yapın, hızla öğreneceksiniz. Bir sonraki derste görüşmek üzere.

Kaynak video: Kontrol Teorisi #02 (v2) — Sinyaller ve Matematiksel Çerçeve - İkinci Derece Sistemlerin Temeli (2:03)