Biyokimya #15 | Glikozaminoglikanlar, Proteoglikanlar ve Glikoproteinler

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Bir kondroitin sülfat parçasında on disakkarit birimi var. Kaç eksi yüklü grup taşır: on mu, yirmi mi, otuz mu? Her birimde iki şeker var; ama her şeker eksi yük taşır mı? Cevap, birim başına grubu saymakta; kıkırdağın neden yay gibi davrandığı, yıkımın nerede durduğu ve enzimin neden yanlış adrese gittiği de aynı mantıkla çözülüyor. Tıp, hemşirelik, ebelik ve sağlık bilimleri öğrencileri için. Bu derste: - Zihinsel model: şişe fırçası (tel çekirdek proteini, kıl GAG zinciri); eksi yük, su kılıfı ve yay etkisi (formülden önce) - Kılın birimi ve altı büyük sınıf: amino şeker + asidik şeker; en bol kondroitin sülfat, istisna keratan sülfat - Çözümlü sınav sorusu 1: on disakkaritlik parçada 20 eksi grup; 10 ve 30 şıkları neden yanlış; hiyaluronik asit 10, heparin 35; üst sınırla 100 × 200 birimli monomerde 40 000 grup; kümede 121 000; yapım bedeli 23 şeker ve 10 PAPS - Lizozomda yıkım: endoglikozidaz, sülfataz, ekzoglikozidaz; son giren ilk çıkar; mukopolisakkaridozlar (mekanizma) - Glikoproteinler: kısa püskül (2–10 şeker), O bağlı ve N bağlı glikanlar, ABO antijenleri, dolikol bloğu, mannoz 6-fosfat adresi - Çözümlü sınav sorusu 2: heparan sülfat ucunda Hunter'da 3, Hurler'da 2 grup kalır; I-hücre hastalığında adres yoksa enzim hücre dışına salgılanır, kanda yükselir (mekanizma) - Üç klasik yanlış Bölümler: 0:00 Sınav Sorusu: Kaç Eksi Yüklü Grup? 0:22 Şeker: Yakıttan Yapı Taşına 0:52 Zihinsel Model: Şişe Fırçası 1:41 Kılın Birimi ve Altı Sınıf 2:27 Çözümlü Soru 1: Kondroitin Sülfat Parçası 7:20 Lizozomda Yıkım 8:02 Glikoproteinler: Kısa Püskül ve Adres 9:02 Çözümlü Soru 2: Yıkım ve Enzimin Adresi 11:45 Üç Klasik Yanlış 12:11 Ders Özeti 12:51 Kural ve Kapanış Sıradaki konu: diyet lipitleri ve lipit metabolizması Kaynak kitap: E. E. Abali, S. D. Cline, D. S. Franklin, S. M. Viselli, Lippincott Illustrated Reviews: Biochemistry, 8. baskı (Wolters Kluwer, 2022), Bölüm 14. Türkçe terimler: Lippincott's Illustrated Reviews Serisinden: Biyokimya, 3. baskı (Nobel Tıp Kitabevleri, 2007). Tanımlar ve sayısal değerler kitaptan alındı; 3D sahne, şekiller ve örnekler özgündür. Bu video eğitim amaçlıdır, tıbbi tavsiye değildir. Videoda tanı, tedavi ya da hastaya yönelik öneri yoktur; klinik örnekler yalnız temel bilimi anlatmak içindir. Tıp ve sağlık bilimleri öğrencileri için Biyokimya serisinin 15. dersi.