Analog Haberleşme #04 | Tek Yan Bant (SSB) ve Artık Yan Bant (VSB): Bant, Süzgeç, Frekans Hatası
Genlik Modülasyonu (Amplitude Modulation)Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK
Çift yan bantta iki yan bant birbirinin aynası: aynı bilgiyi iki kez gönderiyoruz. Birini atarsak bant yarıya iner. Bu derste tek yan bant (SSB) ve artık yan bant (VSB) modülasyonunu sınav tipi bir soruyla adım adım çözüyoruz: DSB ve SSB'nin kapladığı frekanslar, süzgecin 600 hertzlik geçiş bandının taşıyıcı frekansıyla nasıl zorlaştığı, tek tonun tek çizgisi ve gücü, alıcıdaki frekans hatasının neden perdeyi kaydırdığı ve görüntü sinyalinde neden artık yan bant kullanıldığı. Bu derste: - Alt ve üst yan bant taşıyıcıya göre ayna: biri yeter, bant 2W'dan W'ya iner - Örnek 1 (a): ses 0.3–3.4 kHz, 100 kHz taşıyıcı → DSB 96.6–103.4 kHz (6.8 kHz), üst yan bant 100.3–103.4 kHz (W = 3.4 kHz) - Örnek 1 (b): süzgeç geçiş bandı 2 × 300 = 600 Hz; 100 kHz'te yüzde 0.6, 10 MHz'te yüzde 0.006 (yüz kat keskin) → önce düşük taşıyıcı, sonra karıştırıcı - Örnek 1 (c): 1 V, 1 kHz test tonu → yalnız 101 kHz'te 2 V'luk tek çizgi, 50 Ω'da 40 mW (DSB 80 mW) - Örnek 1 (d): alıcı osilatörü 20 Hz kayarsa ton susmaz, 980 Hz duyulur; faz hatası genliği değiştirmez - Örnek 2: 4 MHz'lik görüntü sinyali — DSB 8 MHz, VSB 4.75 MHz (artık 0.75 MHz), 100 MHz'e 21 kanal (DSB ile 12) - Ek: artık yan bant süzgeci H(fc + f) + H(fc − f) = 1, taşıyıcıda ½ - En sık hata: tek yan bandın bilginin yarısını attığını sanmak Bölümler: 0:00 Aynı bilgiyi iki kez mi gönderiyoruz? 0:46 Mantık: ayna yan bantlar, biri yeter 1:24 Konunun haritası ve klasik tuzaklar 2:02 Örnek 1 — sınav sorusu 2:43 Örnek 1 (a) — DSB ve SSB bantları 3:19 Örnek 1 (b) — süzgecin geçiş bandı 3:55 Örnek 1 (c) — tek ton: tek çizgi 4:29 Örnek 1 (d) — frekans hatası: perde kayar 5:08 Örnek 2 — şimdi siz deneyin: görüntü sinyali ve VSB 5:50 Ek: artık yan bant süzgeci 6:17 Ne yaptık? Yöntem geri sayımı 6:39 Akılda kalsın + sonraki ders Sonraki derste: taşıyıcıyı alıcıda yeniden üretmek ve aynı bantta iki mesaj göndermek — Costas alıcısı ve dik taşıyıcılı çoğullama (QAM). Kaynak kitap: Simon Haykin, Michael Moher — An Introduction to Analog and Digital Communications (2. baskı) — Bölüm 3.6–3.7 (kitap s. 123–135) (konu sırası ve problem tipleri). Örnekler özgündür. Elektrik-Elektronik, Haberleşme ve Elektronik Mühendisliği öğrencileri için Analog Haberleşme serisinin dördüncü dersi.