Mikroekonomi #03 | Hükümet Politikaları: Tavan ve Taban Fiyat, Vergi Yükü

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Sınavda şöyle gelir: simit talebi Qd = 900 − 50P, arzı Qs = 100P − 300 (denge 8 TL, günde 500 simit). 6 TL'lik tavan fiyat konursa ne olur? Satıcıdan simit başına 3 TL vergi alınırsa alıcı ne öder, satıcının eline ne geçer, yükün ne kadarını kim taşır? Bu derste: - Zihinsel model: fiyat bir balon; tavan dengenin altında, taban dengenin üstündeyse bağlayıcıdır - Soru 1 (a): 6 TL tavan: Qd = 900 − 300 = 600, Qs = 600 − 300 = 300 → kıtlık 300; satılan 300 (kısa kalan taraf) - Soru 1 (b, c): 10 TL tavan bağlayıcı değil (piyasa 8 TL, 500); 10 TL taban: Qd = 400, Qs = 700 → fazla 300, satılan 400 - Soru 2 (a): satıcıya 3 TL vergi → Qs = 100(P − 3) − 300 = 100P − 600; 1500 = 150P → P_A = 10 TL, P_S = 7 TL, Q = 400 - Soru 2 (b, c): alıcı yükü 10 − 8 = 2 TL (≈ %67), satıcı yükü 8 − 7 = 1 TL (≈ %33); vergi geliri 3 × 400 = 1200 TL/gün - Soru 2 (d): vergi alıcıya konursa Qd = 750 − 50P; rafta 7 TL, alıcı 10 TL öder, miktar yine 400: sonuç aynı - Soru 3: kısa yol: alıcı payı = 100/150 = 2/3 → 2 TL; Ed = 0,8, Es = 1,6 → yükü az esnek taraf taşır - Varyant: dik arz Qs = 25P + 300 → P_A = 9 TL, P_S = 6 TL; alıcı 1 TL, satıcı 2 TL: yük satıcıya döner Bölümler: 0:00 Giriş ve Sınav Sorusu 0:39 Bugünün Kapsamı: Fiyat Kontrolü ve Vergi 1:02 Tavan Fiyat: Bağlayıcılık, Kıtlık, Karaborsa 1:55 Taban Fiyat: Fazla ve Asgari Ücret 2:32 Soru 1: Tavan ve Taban Fiyat 3:09 Soru 1 (a, b): 6 TL ve 10 TL Tavan 4:22 Soru 1 (c): 10 TL Taban 5:14 Birim Vergi: Arz Kayması ve Vergi Kaması 6:06 Soru 2: Satıcıya 3 TL Vergi 6:34 Soru 2 (a): Yeni Denge, Alıcının ve Satıcının Fiyatı 7:57 Soru 2 (b, c): Vergi Yükü ve Vergi Geliri 8:50 Soru 2 (d): Vergi Alıcıya Konursa 9:56 Soru 3: Yük Paylaşımı Kuralı ve Esneklik 11:04 Soru 3 Varyantı: Dik Arz, Ters Paylaşım 12:15 Bu Derste Öğrendiklerimiz 12:44 Akılda Kalan Kural ve Sıradaki Ders Sıradaki derste: piyasa alıcıya ve satıcıya ne kadar kazanç sağlıyor? Tüketici ve üretici rantı, piyasa etkinliği. Kaynak: N. Gregory Mankiw, Principles of Microeconomics, 7. baskı — Bölüm 6 (konu sırası, tanım ve problem tipi). Örnekler özgündür. Mikroekonomi serisinin üçüncü dersi.