Teknik Çizim #12 | Yardımcı Görünüşler: Eğik Yüzün Gerçek Büyüklüğü

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Sınavda şöyle bir soru geliyor: iki görünüşü verilen eğik yüzlü bir takozun eğik yüzünü yardımcı görünüşle çizin, gerçek kenarlarını ve alanını bulun; ardından eğik bir koldaki deliğin gerçek biçimini gösterin. Açılıştaki 3D animasyonda takozun eğik yüzü önden bir çizgi, üstten 40 × 40 kare gibi görünüyor; yüzün tam karşısına geçince 50 × 40 dikdörtgen çıkıyor. Bu derste yardımcı görünüşleri işliyoruz. Bu derste: - Mantık: duvardaki bir tabloya yandan bakarsanız dar görünür, tam karşısına geçince gerçek boyunu görürsünüz. Yardımcı görünüş, eğik yüze paralel yeni bir camdır; menteşesi eğik kenara paralel, açılıp ön görünüşün düzlemine yatırılır. - Üç kural: yardımcı görünüş yüzün çizgi olarak göründüğü görünüşten çıkarılır ve izdüşüm çizgileri o çizgiye diktir; derinlik üst görünüşten referans düzlemiyle aynen taşınır; birinci açıda görünüş yüzün baktığı yana konur, bakış oku ve harfle adlandırılır (A görünüşü). - Ek kurallar: gizli çizgi gerekmedikçe çizilmez; çoğu zaman yalnız eğik yüz çizilir (kısmi yardımcı görünüş). Eğik yüzdeki daire temel görünüşlerde elips, yardımcı görünüşte gerçek dairedir. Yüz hiçbir görünüşte çizgi değilse ikincil yardımcı görünüş gerekir. - Klasik yanlış: bir yüzü görüyorsam gerçek boyunu da görüyorum sanmak. Üst görünüş eğik yüzü kısaltır, daireyi elipse çevirir; gerçek biçim yalnız yüze dik bakan görünüşte çıkar. - Örnek 1: 70 × 40 × 45 mm çelik takoz, eğik yüz soldan 30 mm'den sağ yüzün 15 mm yüksekliğine iner. Eğik kenar √(40² + 30²) = √2500 = 50 mm, derinlik kenarı 40 mm; gerçek alan 50 × 40 = 2000 mm², üst görünüşte 40 × 40 = 1600 mm² (400 mm² eksik). Referans düzlemi ön yüz: 1 ve 2 kenardan 20, 3 ve 4 kenardan 20 + 40 = 60 mm. Kısalma oranı 1600 / 2000 = 40 / 50 = 0.8. - Örnek 2 (kısmi yardımcı görünüş): 40 mm geniş, 10 mm kalın bağlantı parçası; 50 mm yatay kol, yatayla 60 derecelik 60 mm eğik kol, R20 uç ve ⌀16 delik. Tam yardımcı görünüşte yatay kol 50 × cos 60° = 25 mm'ye kısalır, bu yüzden yalnız eğik kol çizilir. Delik A görünüşünde ⌀16 gerçek daire, üst görünüşte 16 × 8 mm elips (8 / 16 = 0.5 = cos 60°). Bölümler: 0:00 Bugünün Sorusu: Kare Gibi Görünen Yüz 0:41 Kitap ve Kapsam Haritası 1:02 Mantık: Yüzün Tam Karşısına Geç 1:25 Yöntemin Üç Kuralı 2:05 Kısmi Görünüş, Elips ve İkincil Görünüş 2:41 Klasik Yanlış: Görünen Yüz Gerçek Boyunda 2:59 Örnek 1: Eğik Yüzlü Takoz (a, b, c, d) 3:47 (a) Kenar Görünüşü 4:15 (b) Dik İzdüşüm Çizgileri 4:33 (b) Referans Düzlemi 4:59 (b) Derinlik Aktarımı, A Görünüşü 5:23 (c) Gerçek Kenarlar ve Alan 6:02 (d) Sağlama 6:34 Örnek 2: Eğik Kollu Bağlantı Parçası 7:08 (a, b) Neden Kısmi Görünüş? 7:52 (c) Delik: Daire mi, Elips mi? 8:32 (d) Sağlama 9:10 Ne Yaptık? 9:41 Akılda Kalan Kural Bir sonraki derste görünüşlerden perspektife, izometrik çizime geçiyoruz. Kaynak kitap: F. E. Giesecke vd., Technical Drawing with Engineering Graphics, 15. baskı (Pearson, 2016), Bölüm 9 (§9.4–9.12, §9.15–9.16). Kitap ABD (ANSI) standartlarıyla yazılıdır; derste Türkiye'de kullanılan TS EN ISO standartları adıyla anılır ve birinci açı izdüşümü esas alınır. Konu sırası ve kurallar kitaptan alındı; animasyon, figürler, örnekler ve sayılar özgündür. İnşaat Mühendisliği öğrencileri için Teknik Çizim serisinin 12. dersi.

Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.