Ergonomi #06 | El Aletleri ve El Kullanımı: Kavrama Kuvveti ve Kol Oranı

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Düz ağızlı bir penseyle kablo keserken bilek yana bükülür, tendonlar zorlanır; sap kısaysa gereken el kuvveti en zayıf elin kapasitesinin yarısına yaklaşır. Ergonomi serisinin altıncı dersinde penseyi bir kaldıraç gibi çözüp el kuvvetini, kavrama kapasitesini ve tutamak boyunu bir sınav sorusuyla, her işlemi tek tek yaparak hesaplıyoruz. Bu derste: - Sezgi: pense bir tahterevalli — el kuvveti × el kolu = ağız kuvveti × ağız kolu; ikinci yarıda kuvvet bütçesi. - Kavrama türleri (ince ve tam kavrama) ve düz bilek kuralı: aleti bük, bileği değil. - Klasik yanlışlar: aleti ortalama kullanıcının kuvvetine göre seçmek, düz aletle bileği bükmeyi normal saymak. - Örnek 1 (sınav sorusu, a, b, c): 300 × 2 / 8 = 75 N el kuvveti; 5. persentil kadın kavraması 240 − 1.64 × 50 = 158 N, pay yüzde 47, yüzde 30 sınırının (47.4 N) üstünde; gerekli el kolu 600 / 47.4 ≈ 12.66 → 13 cm, kavrama bölgesi 100 mm (95. persentil el genişliği), sap ucu pimden 18 cm, eğik ağız. - En sık hata: kol oranını ters kurmak (300 × 8 / 2 = 1200 N). - Sağlama: 13 cm'lik kolda el kuvveti 46.2 N (yüzde 29); 12 cm yetmez. - Örnek 2 (kısa varyant): itme aleti, T = µG — kuru sapta 80 N, yağlı sapta 160 N, 5. persentil kadının 158 N'sini bile aşar; çözüm flanş. - Kural: aleti bük, bileği değil; kuvveti en zayıf ele, boyu en geniş ele göre seç. Bölümler: 0:00 Kapak 0:03 Düz pense, bükük bilek 0:45 Sezgi: tahterevalli pense, kavrama türleri 1:42 Klasik yanlışlar 2:06 Örnek 1: soru ve prosedür 3:05 (a) El kuvveti: 75 N 3:45 (b) 5. persentil kadın: yüzde 47 4:29 (c) El kolu 13 cm, sap 18 cm 5:25 Sağlama: 46.2 N, yüzde 29 6:02 Örnek 2: itme aleti, T = µG 6:57 Ne yaptık? Yöntem geri sayımı 7:20 Kural ve sıradaki ders Sıradaki ders: Bilgisayar iş yerini ölçüleriyle kuruyoruz. Kaynak kitap: K. Kroemer Elbert, H. Kroemer, A. Kroemer Hoffman, Ergonomics: How to Design for Ease and Efficiency, 3. baskı (Academic Press, 2018), Bölüm 9.7. Konu sırası, kavrama türleri, el aleti tasarım kuralları ve T = µG kitaptan alındı; 3D sahne, örnekler ve sayılar özgündür. Endüstri Mühendisliği öğrencileri için Ergonomi serisinin altıncı dersi. Ön koşul: Ergonomi #01 (persentil) ve #03 (moment).

Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.