Yapı Malzemesi #01 | Derse Giriş: Malzeme Mühendisliği Kavramları

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Açılıştaki 3D animasyonda iki katlı bir betonarme bina kat kat yükseliyor: kolonlar ve kirişler, filiz donatılar, tuğla dolgu duvarlar, önündeki asfalt yol ve şantiyenin köşesinde agrega yığını ile çimento silosu. Her biri ayrı bir malzeme ve her birinin davranışını bilmek inşaat mühendisinin işi. Yapı Malzemesi serisinin bu ilk dersinde malzemeyi seçmenin, tanımlamanın ve denetlemenin temel kavramlarını kuruyoruz. Bu derste: - Malzeme mühendisinin üç görevi: seçim, şartname, kalite denetimi; seçim ölçütleri ve aralarındaki denge. - Ekonomi: taşıma, yapım kolaylığı, ömür boyu maliyet. - Yükler: statik ve dinamik (periyodik, rastgele, ani). - Gerilme ve birim şekil değiştirme; örnek: Ø12 donatı 45 kN ile çekilince ≈ 398 MPa, binde 2 uzama, 500 mm'de ≈ 1 mm. - Elastisite modülü, Poisson oranı; doğrusal ile elastik arasındaki fark; elastoplastik davranış ve sünme. - Rezilyans ve tokluk; güvenlik katsayısı: 30 MPa betona 12 MPa izin → 2.5. - Birim hacim ağırlık (beton ≈ 23.5 kN/m³) ve ısıl genleşme: 30 m'lik döşeme 40 °C ısınınca 12 mm uzar, derz gerekir. - Değişkenlik: numune alma, normal dağılım, kontrol grafikleri; dersin yol haritası ve üç yanılgı. Bölümler: 0:00 Yapı Malzemesine Hoş Geldiniz 0:26 Bir Bakış: Bir Binanın Malzemeleri 0:46 Malzeme Mühendisinin İşi 1:06 İnşaatın Malzemeleri 1:30 Ekonomi: Fiyattan Fazlası 1:55 Yük Türleri 2:14 Gerilme ve Birim Şekil Değiştirme 2:47 Gerilme–Şekil Değiştirme Eğrileri 3:11 Kalıcı ve Zamana Bağlı Davranış 3:34 Enerji, Tokluk, Güvenlik 3:58 Mekanik Olmayan Özellikler 4:28 Değişkenlik ve Sürdürülebilirlik 4:48 Dersin Yol Haritası 5:10 Üç Yanılgı 5:32 Özet Bir sonraki derste agregaları göreceğiz: kaynakları, nem durumları, özgül ağırlıkları ve yığın yoğunluğu. Kaynak kitap: M. S. Mamlouk, J. P. Zaniewski, Materials for Civil and Construction Engineers, 4. baskı (Pearson, 2017), Bölüm 1.1–1.7. Konu sırası, tanımlar ve yöntemler kitaptan alındı; 3D sahne ve sayısal örnekler özgündür. Kitap ABD birimleriyle ve ASTM'ye göre yazılmıştır; derste SI birimleri kullanıldı. İnşaat Mühendisliği öğrencileri için Yapı Malzemesi serisinin 1. dersi. Ön koşul yok.