Motorlar #05 | İş, Ortalama Efektif Basınç, Tork ve Güç

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Soldaki 2 litrelik otomobil motoru 159 newton metre tork veriyor. Sağdaki 200 santimetreküplük küçük motor yalnızca 16. Hangisi daha iyi çalışıyor? Tork, motorun büyüklüğüne bağlıdır; bu yarışı büyük motor hep kazanır. Adil karşılaştırma için hacimden bağımsız bir ölçü gerekir: ortalama efektif basınç. İki motorda da 1000 kilopaskal. Yani ikisi de aynı derecede iyi çalışıyor. Bu derste: - İş: Basınç Hacim Diyagramındaki Alan: Önce iş. Gazın pistona yaptığı iş, basınç ile hacim değişiminin çarpımlarının toplamıdır; basınç hacim diyagramında eğrinin altındaki alandır. - Efektif İş ve Mekanik Verim: Silindirde üretilen işin hepsi krank miline ulaşmaz. Sürtünme, ve yağ pompası, alternatör, klima kompresörü gibi yardımcı yükler bir kısmını alır. - Ortalama Efektif Basınç (mep): Silindirdeki basınç çevrim boyunca sürekli değişir. Şunu düşünelim: bir strok boyunca sabit kalsaydı, aynı işi hangi basınç üretirdi? - Tork: Şimdi tork. Dört zamanlı motorda bir çevrim iki tur sürer. Sabit bir tork iki turda 2 çarpı 2 pi çarpı tork kadar iş yapar, yani 4 pi çarpı tork. - Güç: Güç, işin yapılma hızıdır. Dört zamanlı motorda saniyedeki çevrim sayısı, saniyedeki tur sayısının yarısıdır. - Tork ve Güç Devirle Nasıl Değişir?: Tork ve güç devirle değişir. Düşük devirde tork devirle artar, bir en büyük değere ulaşır, sonra düşer; çünkü yüksek devirde silindir taze havayla tam dolamaz. Bölümler: 0:00 Hangisi daha iyi çalışıyor? 0:32 İş: Basınç Hacim Diyagramındaki Alan 1:14 Efektif İş ve Mekanik Verim 1:46 Ortalama Efektif Basınç (mep) 2:40 Tork 3:31 Güç 4:17 Tork ve Güç Devirle Nasıl Değişir? 4:56 Özet ve Sıradaki Ders Bir sonraki derste dinamometreler, hava yakıt oranı ve özgül yakıt tüketimi. Kaynak kitap: Willard W. Pulkrabek, Engineering Fundamentals of the Internal Combustion Engine, 2. baskı — 2-2, 2-3, 2-4 (konu sırası ve kavramlar). Örnekler özgündür. Makine mühendisliği öğrencileri için Motorlar serisinin beşinci dersi.