Makina Teorisi #34 | Dengelemenin Bedeli: Yatak Kuvvetleri, Sarsma Momenti ve Giriş Torku

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

İşte makinemiz, yine yaylı tablada; dengesiz hâli. Tabla sağa sola kayıyor, motorun tork göstergesi ise ölçülü salınıyor. Şimdi karşı ağırlıkları takalım. Kayma bitti! Ama yakından bakın: tabla hâlâ yalpalıyor, ibre de eskisinden geniş salınıyor. Dengelemenin bir bedeli var; bugün onu ölçeceğiz. Bu derste: - Yatak (Pim) Kuvvetleri: Önce yatak kuvvetleri. Dengesiz makinede iki sabit mafsaldaki kuvvetler farklıydı: krank yatağında en çok yaklaşık 536, külbütör yatağında yaklaşık 300 newton. - Kuvvet Çifti: Sarsma Momenti: Eşit ve zıt iki kuvvet, aralarında 280 milimetre olan iki mafsalda: bu bir kuvvet çifti. - Giriş Torku: Külbütörün Eylemsizliği: Şimdi giriş torku. Krank sabit hızla döndüğü için onun eylemsizliği torku etkilemez. - Motor Torku: Önce ve Sonra: Sonuç olarak motor torku. Dengesiz makinede bir turda eksi 28.8 ile artı 16.9 newton metre arasında; aralık 45.6. - Karşı Ağırlığın Yarıçapı: Karşı ağırlığın yeri de önemli. Kuvvet dengesi yalnız kütle-yarıçap çarpımını ister; külbütörde 437.5. - Pratik Öneriler: Bu yüzden karşı ağırlığı olabildiğince küçük yarıçapa koyarız. Pratik bir öneri: mafsala teğet, yuvarlak bir karşı ağırlık; ağırlık ile atalet momenti arasında iyi bir uzlaşma. - Bir Kazanç, Üç Bedel: Toplu bakalım. Sarsma kuvveti: 448'den sıfıra. Yatak kuvvetleri: 536'dan 741'e. Sarsma momenti: 72'den 112'ye. - Ne Zaman Tam Denge?: Peki ne zaman tam denge? Makine hafif bir zemine, örneğin bir tezgâha ya da bir taşıta bağlıysa ve en büyük dert sarsma kuvvetiyse, evet. Bölümler: 0:00 Dengelemenin Bedeli: Yatak Kuvvetleri, Sarsma Momenti ve Giriş Torku 0:41 Yatak (Pim) Kuvvetleri 1:19 Kuvvet Çifti: Sarsma Momenti 1:49 Giriş Torku: Külbütörün Eylemsizliği 2:19 Motor Torku: Önce ve Sonra 2:49 Karşı Ağırlığın Yarıçapı 3:22 Pratik Öneriler 3:41 Bir Kazanç, Üç Bedel 4:06 Ne Zaman Tam Denge? 4:25 Üç Tuzak 4:49 Özet ve Sıradaki Konu Sıradaki derste sarsma momentinin dengelenmesini ve dengeleme makinelerini göreceğiz. Kaynak kitap: Robert L. Norton, Design of Machinery: An Introduction to the Synthesis and Analysis of Mechanisms and Machines, 2. baskı — §12.4 dengelemenin sarsma ve pim kuvvetlerine etkisi, §12.5 giriş torkuna etkisi (konu sırası ve kavramlar). Örnekler özgündür. Makine mühendisliği öğrencileri için Makina Teorisi serisinin otuz dördüncü dersi.

Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.