Temel Mühendisliği #07 | Taşıma Gücü I: Göçme Türleri, Terzaghi Bağıntısı, Güvenlik Katsayısı

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Açılıştaki 3D animasyonda sıkı kum üzerindeki şerit bir temele yük artıyor. Temel önce biraz oturuyor, sonra zemin aniden göçüyor: temelin altında bir kama oluşuyor, iki yanda zemin kabarıyor ve kesitte Terzaghi'nin göçme mekanizması beliriyor. Bu derste nihai taşıma gücünün nereden geldiğini görüyoruz. Bu derste: - Üç göçme türü: genel kayma, yerel kayma, zımbalama; yük–oturma eğrileri ve göçme oturması. - Terzaghi (1943): sığ temel, sürşarj q = γDf, kama, radyal kayma ve Rankine pasif bölgeleri. - qu = c′Nc + qNq + ½γBNγ; katsayılar yalnız φ′'ye bağlı; kare ve dairesel temel. - Kilde: cu = 50 kPa, Df = 1 m → şerit 303, kare 388.5 kPa. - Kumda kare temel (1.6 m, φ′ = 31°): 480.3 + 275.4 ≈ 755.7 kPa; ilk dersteki 750'ye çok yakın. - Güvenlik katsayısı en az 3: qall ≈ 251.9 kPa, Qall ≈ 644.9 kN; net taşıma gücü 736.7 / 245.6 kPa. - φ′'ye duyarlılık: 30° ve 32° için 659.4 ve 868.6 kPa. - Üç tuzak: karede ½ ile hesap, sürşarjı unutmak, gevşek zeminde genel kayma bağıntısı. Bölümler: 0:00 Geçen Ders ve Bugün 0:22 Temel Göçerken 0:46 Üç Göçme Türü 1:21 Terzaghi'nin Göçme Bölgeleri 1:49 Terzaghi Bağıntısı 2:25 Örnek: Kilde Temel 3:02 Örnek: Kumda Kare Temel 3:44 Güvenlik Katsayısı 4:25 İçsel Sürtünme Açısının Etkisi 4:52 Üç Tuzak 5:24 Özet Bir sonraki derste genel taşıma gücü denklemine geçiyoruz: şekil, derinlik, eğim katsayıları ve yeraltı suyu. Kaynak kitap: B. M. Das, Principles of Foundation Engineering, 8. baskı (Cengage, 2016), Bölüm 4.2–4.4. Konu sırası, tanımlar, bağıntılar ve katsayı tablosu kitaptan alındı; 3D sahne, örnekler ve sayılar özgündür. İnşaat Mühendisliği öğrencileri için Temel Mühendisliği serisinin yedinci dersi. Ön koşul: bu serinin ilk dersi ve Zemin Mekaniği dersimiz.