Güç Sistemleri Analizi #10 | Üç Fazlı Transformatör Bağlantıları: Y–Y, Y–Δ, Δ–Y, Δ–Δ ve 30° Kayma

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Bir santralda 15 kilovoltluk üreteci 154 kilovoltluk şebekeye bağlayan trafonun iki yanındaki gerilimleri aynı ekranda izlerseniz, büyüklükler doğru olduğu hâlde dalgaların tam 30 derece kayık olduğunu görürsünüz. Bu derste üç fazlı trafonun dört bağlantı biçimini, bu 30 derecenin nereden geldiğini ve birim değer devresine nasıl girdiğini adım adım işliyoruz. Bu derste: - Üç tek fazlı trafodan banka ya da ortak çekirdekli üç fazlı trafo; her yan yıldız (Y) ya da üçgen (Δ) - Aynı üç birim (50 MVA, 15 / 88.9 kV): Y–Y ve Δ–Δ'de hat gerilimi oranı 5.927; Δ–Y'de 10.27 (× √3), Y–Δ'de 3.42 (÷ √3) - 30° faz kayması: V_an = 8.66 kV ∠0°, V_ab = 15 kV ∠30°, V_AN = 88.9 kV ∠30°; yüksek yan 30° önde - Amerikan standardında pozitif sırada yüksek yan 30° önde, negatif sırada 30° geride; Avrupa'da etiketteki saat sayısı (ör. Dyn11) - Δ–Y santral yükseltici trafosu: topraklı Y nötr, üçgende hapsolan 3. harmonik; Y–Y neden nadir; açık Δ: 86.6 MVA = %57.7 - Paralel Y–Y ve Δ–Y: 0.518 pu gerilim farkı, 0.22 reaktans, yüksüzken 2.35 pu dolaşan akım - Birim değer empedans bağlantıdan bağımsız: 158.1 Ω tabanında 17.39 Ω; Δ sargıda 0.495 Ω → Y eşdeğeri 0.165 Ω → 0.11 pu - Birim değer devresinde ideal faz kaydırıcı 1∠30°; radyal ağda atlanır, döngüde atlanamaz - Örnek: 120 MVA, pf 0.9 geri yük; jXI = 0.0384 + j0.0792, V' = 1.0414∠4.36°, üreteç 1.0414∠−25.64° = 15.62 kV; akımlar 449.9 A ve 4619 A - Üç tuzak: hat oranını sarım oranı sanmak, faz kaymasını unutmak, Δ sargının ohm değerini doğrudan tabana bölmek Bölümler: 0:00 Geçen Ders ve Bugün 0:19 Otuz Derece Nereden Geliyor? 0:41 Banka mı, Ortak Çekirdek mi? 1:20 Dört Bağlantı, Dört Oran 2:15 30° Faz Kayması 3:12 Hangi Bağlantı Nerede? 3:57 Paralel Trafolar ve 30° 4:38 Birim Değer Bağlantıdan Bağımsız 5:40 Faz Kaydırıcı 6:12 Örnek: Yükseltici Trafo 7:45 Üç Tuzak 8:24 Özet ve Sıradaki Ders Sıradaki derste trafo konusunu üç sargılı trafolar ve ototrafolarla sürdüreceğiz. Kaynak kitap: J. Duncan Glover, Thomas J. Overbye, Adam B. Birchfield, Mulukutla S. Sarma, Power System Analysis and Design, SI Edition, 7. baskı — Bölüm 3.4–3.5 (konu sırası ve problem tipleri). Örnekler özgündür. Elektrik-Elektronik ve Enerji Sistemleri Mühendisliği öğrencileri için Güç Sistemleri Analizi serisinin onuncu dersi.

Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.