Makine Elemanları #23 | Statik Yükte Basma Yayı Tasarımı
Yaylar- Mak.El.Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK
Sınavda şöyle gelir: yağda temperlenmiş telden, uçları kare ve taşlanmış bir basma yayı tasarlayın. En büyük çalışma yükü 250 N, bu yükte sehim 45 mm. Yay 48 mm'lik bir yuvaya girecek, serbest boyu 90 mm'yi geçmeyecek. Hangi tel çapını seçersiniz? Bu derste: - Zihinsel model: önce kurallar eler, sonra değer ölçütü (fom) seçer. - Dört tasarım kuralı: yay indeksi 4–12, aktif sarım 3–15, katı boya kalan pay ξ en az 0.15, katı boyda emniyet en az 1.2 - Değer ölçütü: fom = −(göreli maliyet) × tel hacmi; büyük olan daha ucuz - Tasarım akışı: tel çapını seç → çekme dayanımı → izin verilen gerilme → yay indeksi (ikinci derece denklem) → çap, sarım, boylar → kurallar → fom - Örnek 1 (d = 3.5 mm): C = 8.87, D = 31.05 mm, KB = 1.154, τs = 611.9 MPa, ns = 1.2 - Örnek 1 devam: Na = 8.70, L0 = 89.20 mm, (L0)cr = 163.3 mm, fom = −13.05 - Örnek 2: altı tel çapı (3.0…4.5 mm) tablosu; 4.5 yay indeksinden, 3.0 sarım sayısından, 3.2 serbest boydan, 4.0 dış çaptan elenir - Seçim: kalan 3.5 ve 3.8 mm'den fom büyük olan 3.5 mm - Kapanış sorusu: serbest boy sınırı 105 mm olsaydı 3.2 mm kazanırdı - Üç tuzak: fom en büyük yayı kurallara bakmadan seçmek, dış çapı ortalama çap sanmak, katı boy payını unutmak Bölümler: 0:00 Giriş: Yayı Biz Tasarlıyoruz 0:43 Bugünün Kapsamı 1:12 Yay İndeksi ve Sarım Sınırları 1:56 Katı Boya Kalan Pay ξ 2:44 Emniyet ve Değer Ölçütü 3:33 Tasarım Akışı 4:25 Yay İndeksi Denklemi 5:21 Örnek 1: Kararlar ve Veriler 6:06 Örnek 1: Çekme Dayanımı 7:03 Örnek 1: Yay İndeksi 8:07 Örnek 1: Çap ve Gerilme 9:08 Örnek 1: Sarım Sayısı ve Boylar 10:27 Örnek 1: Değer Ölçütü 11:13 Örnek 2: Tel Çapı Tablosu 12:21 Örnek 2: Kurallarla Eleme 13:11 Örnek 2: Seçim 13:55 Üç Tuzak 14:45 Özet 15:17 Akılda Kalan Kural Sıradaki derste: yayın kritik frekansı ve yorulma yüklemesi. Kaynak kitap: R. G. Budynas, J. K. Nisbett, Shigley's Mechanical Engineering Design, 10. baskı — Bölüm 10 (§10-7) (konu sırası ve kavramlar). Örnekler özgündür. Makine mühendisliği öğrencileri için Makine Elemanları serisinin yirmi üçüncü dersi.
Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.