Mikroekonomi #13 | Oligopol: Kartel, Nash Dengesi ve Firma Sayısı

Oligopol

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Sınavda şöyle gelir: iki firmalı bir piyasanın talep tablosu ve sabit marjinal maliyeti verilir. Rekabette, tekelde (kartelde) ve Nash dengesinde miktar, fiyat ve kâr ne olur? Firma sayısı artınca fiyat nereye gider? Bu derste: - Zihinsel model: oligopol tekel ile rekabet arasında; az sayıda satıcı, karşılıklı bağımlılık; her firmanın kârı ötekinin kararına bağlı (oyun kuramı) - Örnek 1 (a): adada iki fırın; talep 0 … 1200 simit, fiyat 11 … 5 TL; marjinal maliyet 5 TL sabit; rekabette fiyat 5, miktar 1200, kâr 0 - Örnek 1 (b): tekel / kartel 600 simit, fiyat 8, kâr (8 − 5) × 600 = 1800; fırın başına 300 simit, 900 TL - Örnek 1 (c): Kemal gizlice 400 üretirse fiyat 7,5, kârı 2,5 × 400 = 1000, 900'den fazla; ikisi de 400 → fiyat 7, kâr 800 + 800 - Nash dengesi: 500'e çıkmak 750 olur (800'den az), 300'e inmek de 750 olur; kimse tek başına değiştirmek istemez - Örnek 2: miktar etkisi ve fiyat etkisi; +100 simit: 1,5 × 100 = 150, 0,5 × 400 = 200 → −50; fırın sayısı 1, 2, 5, 11 → fiyat 8, 7, 6, 5,5 → rekabete yaklaşır - Kıyas: miktar 1200 / 800 / 600, fiyat 5 / 7 / 8, kâr 0 / 1600 / 1800; iki tuzak: oligopol hep tekel gibi değildir, fiyat marjinal maliyete inmez Bölümler: 0:00 Giriş: Adada İki Fırın 0:45 Kitap Anımı ve Bugünün Kapsamı 1:09 Oligopol ve Karşılıklı Bağımlılık 1:44 Hangisi Oligopol? 2:16 Örnek 1: Talep ve Maliyet 3:03 Örnek 1 (a): Kâr Tablosu ve Rekabet 3:59 Örnek 1 (b): Tekel ve Kartel 4:53 Örnek 1 (c): Anlaşmayı Bozmak 5:42 Nash Dengesi 6:30 Üç Sonuç Grafikte 7:05 Firma Sayısı: Miktar ve Fiyat Etkisi 7:47 Örnek 2: İki Etkiyi Hesaplamak 8:33 Fırın Sayısı Artınca Fiyat 9:18 Feribot ve Dış Ticaret 9:52 İki Tuzak 10:23 Üç Sonucun Kıyası 10:51 Bu Derste Öğrendiklerimiz 11:24 Akılda Kalan Kural ve Sıradaki Ders Sıradaki derste: anlaşma neden bozulur? Tutsak ikilemi ve işbirliğinin iktisadı. Kaynak: N. Gregory Mankiw, Principles of Microeconomics, 7. baskı — Bölüm 17 (konu sırası, tanım ve problem tipi). Örnekler özgündür. Mikroekonomi serisinin 13. dersi.