Güç Sistemleri Analizi #09 | Birim Değer (Per-Unit) Sistemi: Taban Değerler ve Üç Bölgeli Ağ

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Bir şebekede 400 kilovolttan 400 volta kadar pek çok gerilim seviyesi ve yüzlerce trafo vardır; her empedansı trafoların bir tarafından ötekine aktarmak yorucu ve hataya açıktır. Bu derste her büyüklüğü bir taban değere bölen birim değer sistemini kuruyor, trafonun hesaptan nasıl kaybolduğunu gösteriyor ve üç bölgeli bir ağı birim değerle adım adım çözüyoruz. Bu derste: - Birim değer = gerçek değer / taban değer; birimsiz, açı aynı (33 / 34.5 kV = 0.957) - İki taban seçilir (gerilim, güç); akım tabanı S / V, empedans tabanı V² / S, admitans tabanı 1 / Z - Trafo empedansı birim değerde: 5.50 + j16.01 Ω / 423.2 Ω = 0.0130 + j0.0378; sekonderden bakınca da aynı - |Z| = 0.04: kısa devre gerilimi oranıyla aynı - İki kural: tek güç tabanı, trafo oranında gerilim tabanları; ideal trafo devreden kalkar - Taban değiştirme: Z_yeni = Z_eski · (V_eski / V_yeni)² · (S_yeni / S_eski); 0.06 → 0.12, motor 0.907 - Üç fazlı tabanlar: S_3φ ve V_LL; Z_taban = V² / S, I_taban = S / (√3 V) - Üç bölgeli ağ, 10 MVA tabanında: 119.0 Ω ve 3.969 Ω empedans tabanları; 549.9 / 167.3 / 916.4 A akım tabanları - Çözüm: toplam 1.6 + j1.5008, akım 0.4558 pu; gerçek akımlar 250.6 A, 76.3 A, 417.7 A; yük gerilimi 0.912 pu = 5.74 kV - Üç tuzak: bölgeye göre güç tabanı değiştirmek, etiket değerini çevirmemek, gerçek akımları da aynı sanmak Bölümler: 0:00 Geçen Ders ve Bugün 0:20 Gerilim Seviyelerinin Ormanı 0:45 Birim Değer Nedir? 1:09 Taban Değerler 1:46 Trafo Empedansı Birim Değerde 2:37 İki Kural: Trafo Kaybolur 3:01 Taban Değiştirme 3:49 Üç Fazlı Tabanlar ve Örnek Ağ 4:25 Üç Bölge, Üç Taban 4:57 Birim Değer Devresiyle Çözüm 6:03 Üç Tuzak 6:36 Özet ve Sıradaki Ders Sıradaki derste üç fazlı trafoların bağlantı biçimlerini ve getirdikleri 30 derecelik faz kaymasını göreceğiz. Kaynak kitap: J. Duncan Glover, Thomas J. Overbye, Adam B. Birchfield, Mulukutla S. Sarma, Power System Analysis and Design, SI Edition, 7. baskı — Bölüm 3.3 (konu sırası ve problem tipleri). Örnekler özgündür. Elektrik-Elektronik ve Enerji Sistemleri Mühendisliği öğrencileri için Güç Sistemleri Analizi serisinin dokuzuncu dersi.