Çelik Yapılar #20 | Levha Kirişler: Narin Gövde, Kesme ve Rijitlik Levhaları

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Sınavda şöyle bir soru geliyor: 18 m açıklıklı kaynaklı levha kiriş; başlıklar 400 × 25, gövde 1600 × 10 mm, S275; basınç başlığı yanal olarak sürekli tutulmuş. Sabit yük 36, hareketli yük 48 kN/m. Eğilme ve kesme dayanımı yeterli mi, rijitlik levhası gerekir mi? Bu derste levha kirişlerde narin gövdeyi, eğilme dayanımını azaltan Rpg katsayısını, kesmede gövde burkulmasını ve düşey rijitlik levhalarını görüyor, bu sınav sorusunu bütün şıklarıyla, hiçbir işlemi atlamadan çözüyoruz. Bu derste: - Karton levha sezgisi: ince karton kenarından itilince ortası dalgalanır; araya dik çıtalar konunca her parça küçülür, çok daha zor burkulur. Levha kirişte karton gövde, çıtalar düşey rijitlik levhalarıdır; momenti başlıklar, kesmeyi gövde taşır. - Yöntem: gövde h/tw, 5.70 √(E/Fy) sınırından büyükse narindir; eğilme dayanımı Mn = Rpg Fy Sx, Rpg = 1 − aw / (1200 + 300 aw) · (h/tw − 5.7 √(E/Fy)); kesme Vn = 0.6 Fy Aw Cv1, Cv1 = 1.10 √(kv E/Fy) / (h/tw); kv rijitlik levhası yoksa 5.34, varsa 5 + 5/(a/h)². ÇYTHYE 9.5 ve 10.2 bağıntıları kitaptakiyle aynıdır. - Klasik yanlış: levha kirişi hadde profili gibi hesaplamak; bu soruda kesme kuvveti 1080 kN, rijitlik levhası olmadan gövdenin kesme dayanımı 1049.8 kN. - Soru 1: h/tw = 160, sınır ≈ 153.7 (narin), üst sınır ≈ 323.6; başlık λ = 8 ≤ 10.25 (kompakt); Ix ≈ 16617.5 · 10⁶ mm⁴, Sx ≈ 20.14 · 10⁶ mm³; aw = 1.6, Rpg ≈ 0.994; Mn ≈ 5506, φMn ≈ 4955 kNm ≥ Mu = 4860 (kullanım 0.98); Vu = 1080 kN, 0.6 Fy Aw = 2722.5 kN, Cv1 ≈ 0.428, φVn ≈ 1049.8 kN: yetmez. - Soru 2 (kısa varyant): mesnet panellerinde a = 1600 mm aralıkla ara rijitlik levhaları: a/h = 1, kv = 10, Cv1 ≈ 0.586, Vn ≈ 1596.2 kN, φVn ≈ 1436.6 kN ≥ 1080 (kullanım 0.75); dayanım yaklaşık yüzde 37 arttı. Bölümler: 0:00 Bugünün Sorusu: Yüksek ve İnce Gövde Ne Yapar? 0:49 İnce Karton Levha Sezgisi 1:09 Levha Kiriş: Eğilme ve Kesme 1:58 Kapsam Haritası 2:10 Klasik Yanlış: Hadde Profili Gibi Hesaplamak 2:28 Soru 1: Kaynaklı Levha Kiriş (a, b, c, d) 3:13 (a) Sınıf, (b) Rpg ve Eğilme Dayanımı 4:47 (c) Eğilme Kontrolü, (d) Kesme 6:13 Soru 2 (Kısa Varyant): Ara Rijitlik Levhaları 7:07 Ne Yaptık? 7:27 Akılda Kalan Kural Bu dersle Çelik Yapılar serisinin bu bloğu tamamlandı. Kaynak kitap: W. T. Segui, Steel Design, 6. baskı (Cengage, 2018), Bölüm 10.1–10.6; Türkiye uygulaması: ÇYTHYE 2016, 9.5 (Rpg ile eğilme dayanımı), 9.13.2 (gövde oran sınırları) ve 10.2 (kesme dayanımı ve düşey ara rijitlik levhaları). Konu sırası, tanımlar ve bağıntılar kitaptan ve yönetmelikten alındı; animasyon, figürler, örnekler ve sayılar özgündür. İnşaat Mühendisliği öğrencileri için Çelik Yapılar serisinin 20. dersi.

Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.