Makina Teorisi #36 | Motor Dinamiğine Giriş: Çevrimler ve Krank-Biyel Kinematiği

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

İşte tek silindirli bir motorun kesiti. Krank dönüyor, biyel onu pistona bağlıyor, piston silindirde aşağı yukarı gidip geliyor. En üst noktaya üst ölü nokta, en alta alt ölü nokta diyoruz. Bir kıvılcım çakıyor; gazın basıncı pistonu aşağı itiyor ve krankı döndürüyor. Ama bu itiş sürekli değil; pistonun hareketi de düz bir sinüs değil. Neden? Birlikte bakalım. Bu derste: - Parçalar: Geriden Sürülen Mekanizma: Önce parçalar. Krank, biyel ve piston: bildiğimiz krank-biyel mekanizması; piston silindirin içinde kayar. - Dört Zamanlı Otto Çevrimi: En yaygın çevrim, dört zamanlı Otto çevrimi. Pistonun üst ölü noktadan alt ölü noktaya bir gidişine strok denir. - İki Zamanlı Clerk Çevrimi: İki zamanlı Clerk çevriminde döngü tek turda, 360 derecede biter. Valf ve kam mili yoktur; piston, silindir duvarındaki portları açıp kapar. - Dizel ve Gaz Kuvveti: Dizel çevrimi iki ya da dört zamanlı olabilir. Kıvılcım yoktur: hava 14 ile 15 kat sıkıştırılır, benzinli motorda bu oran 8 ile 10 arasındadır. - Piston Konumu: Kesin İfade: Şimdi pistonun hareketi. Özgün bir motor alalım: krank yarıçapı 40 milimetre, yani strok 80; biyel boyu 160 milimetre. - Binom Açılımı: Sade İfade: Bu ifade doğru ama tasarımcıya pek bir şey söylemez. - Hız ve İvme: Bu sade ifadenin türevini alınca hız ve ivme de sadeleşir. Krank saniyede 300 radyanla dönsün. - Birincil ve İkincil Harmonik: Bu sade ifadeler aslında birer Fourier serisi. Açının kosinüsü krankın her turunda bir kez tekrar eder: bu birincil bileşen; genliği 3600. Bölümler: 0:00 Motor Dinamiğine Giriş: Çevrimler ve Krank-Biyel Kinematiği 0:44 Parçalar: Geriden Sürülen Mekanizma 1:08 Dört Zamanlı Otto Çevrimi 1:46 İki Zamanlı Clerk Çevrimi 2:17 Dizel ve Gaz Kuvveti 2:53 Piston Konumu: Kesin İfade 3:33 Binom Açılımı: Sade İfade 4:22 Hız ve İvme 5:17 Birincil ve İkincil Harmonik 5:47 Üç Tuzak 6:09 Özet ve Sıradaki Konu Sıradaki derste gaz kuvvetini ve kranka verdiği gaz torkunu hesaplayacağız. Kaynak kitap: Robert L. Norton, Design of Machinery: An Introduction to the Synthesis and Analysis of Mechanisms and Machines, 2. baskı — §13.0 giriş, §13.1 motor tasarımı (Otto dört zamanlı, Clerk iki zamanlı, dizel; gaz kuvveti), §13.2 krank-biyel kinematiği (konu sırası ve kavramlar). Örnekler özgündür. Makine mühendisliği öğrencileri için Makina Teorisi serisinin otuz altıncı dersi.

Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.