Tesis Planlama ve Tasarımı #07 | Tek Tesis Yer Seçimi: Ağırlıklı Medyan ve Ağırlık Merkezi

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Beş müşteri, koordinatları ve haftalık sefer sayıları var; yollar ızgara gibi. Yeni depo nereye kurulmalı, toplam taşıma ne olur, ağırlık merkezi neden yetmez? Tesis Planlama ve Tasarımı serisinin yedinci dersinde bu sınav sorusunu her toplamayı ve her çarpmayı tek tek yaparak çözüyoruz. Bu derste: - Yer seçiminde etkenler (kritik, nesnel, öznel) ve halat çekme benzetmesi: ızgara yolda doğu–batı ve kuzey–güney ayrı ayrı çözülür. - Uzaklık türü yöntemi seçer: ızgara yolda ağırlıklı medyan, karesel uzaklıkta ağırlık merkezi, kuş uçuşunda Weiszfeld. - En sık hatalar: ağırlıkları unutup ortadaki koordinatı almak (6, 6) ve ağırlık merkezini her zaman en iyi sanmak. - Örnek 1 (sınav sorusu, a, b, c): toplam ağırlık 100, yarısı 50. x sırasında 40 + 15 = 55 → x = 4; y sırasında 45 + 40 = 85 → y = 8. Depo (4, 8), toplam 520 sefer·km. Ağırlık merkezi (5.4, 6.4) ızgara yolda 550; ağırlıksız medyan (6, 6) 560. - Prosedür: toplam ağırlık ve yarısı, x'e göre sırala, aynısını y için yap, maliyeti hesapla ve karşılaştır. - Örnek 2 (kısa varyant): karayolu üzerinde dört mağaza: medyan km 30 → 1900; ortalama km 35 → 2000. - Kural: ızgara yolda depo, ağırlığın yarısının toplandığı yere; x ve y ayrı ayrı. Bölümler: 0:00 Kapak 0:03 Geçen ders ve yeni depo nereye? 0:48 Etkenler ve halat çekme 1:44 En sık hatalar 2:17 Örnek 1: soru ve prosedür 3:13 (a) Ağırlıklı medyan: x ve y ayrı 4:21 (b) Medyanda toplam taşıma 5:14 (c) Ağırlık merkezi ve ağırlıksız medyan 6:26 Örnek 2: karayolu üzerinde dört mağaza 7:24 Ne yaptık? Yöntem geri sayımı 7:42 Kural ve sıradaki ders Sıradaki ders: ayrık yer seçimi — birkaç aday bölge, birçok ölçüt. Kaynak kitap: S. S. Heragu, Facilities Design, 4. baskı (CRC Press, 2016), Bölüm 9.7. Konu sırası, tanımlar ve formüller kitaptan alındı; 3D sahne, örnekler ve sayılar özgündür. Endüstri Mühendisliği öğrencileri için Tesis Planlama ve Tasarımı serisinin yedinci dersi. Ön koşul: koordinat ve mutlak değer.