Temel Mühendisliği #20 | Fore Kazık: Kilde Taşıma Gücü ve Genişletilmiş Taban

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Sınavda şöyle bir soru geliyor: çapı 1 metre, boyu 12 metre bir fore kazık; katı kil, drenajsız kayma dayanımı 100 kPa. Uç direnci, çevre direnci, güvenli yük ne? Tabanı 2 metreye genişletirsek ne kazanırız? Bu derste fore kazığın yapımını, yük aktarımını, kilde uç ve çevre direncini ve TBDY 2018 dayanım katsayılarını görüyor, bu sınav sorusunu bütün şıklarıyla, hiçbir işlemi atlamadan çözüyoruz. Bu derste: - Kalıba dökülen beton sezgisi: fore kazık zemini sıkıştırmaz, yerinden alır; çevresindeki zemin biraz gevşer. Üstte kuruyup çatlayan kil ve tabanın hemen üstü sürtünmeye güvenilmeyen bölgelerdir. - Bağıntılar: kilde Qp = Ap cu N*c (cu/pa ≥ 1 için N*c = 9); Qs = α* cu p ΔL, O'Neill–Reese α* = 0.55, üst 1.5 m ve alt bir çap boyunca α* = 0. Kumda Reese–O'Neill qp ≈ 57.5 N60. TBDY 2018 yerinde dökme kazıkları da kapsar: çevre 1.5, uç 2.0 (yükleme deneyiyle 1.3 ve 1.5). - Klasik yanlış: çevre sürtünmesini bütün boy için hesaplamak: 2073.5 kN çıkar, doğrusu 1641.5 kN (yaklaşık yüzde 26 fazla). - Soru 1: Ap ≈ 0.785 m², Qp ≈ 706.9 kN; etkili boy 12 − 1.5 − 1.0 = 9.5 m, f = 55 kPa, Qs ≈ 1641.5 kN; Qu ≈ 2348.4 kN; FS 3 ile ≈ 782.8 kN; TBDY ile ≈ 1094.3 + 353.4 = 1447.8 kN. Kulhawy–Jackson α* = 0.46 ile sağlama. - Soru 2 (kısa varyant): taban 2 m'ye genişletilince Qp ≈ 2827.4 kN, etkili boy 8.5 m, Qs ≈ 1468.7 kN, Qu ≈ 4296.1 kN (yaklaşık 1.83 kat); tam uç direnci için 200–300 mm taban hareketi gerekir. Bölümler: 0:00 Bugünün Sorusu: Fore Kazık Ne Taşır? 0:47 Kalıba Dökülen Beton 1:05 Yapım, Uç ve Çevre Direnci, TBDY 2018 2:00 Klasik Yanlış: Bütün Boyu Saymak 2:19 Soru 1: Kilde Düz Fore Kazık (a, b, c, d) 2:47 (a) Uç Direnci, (b) Çevre Direnci 3:45 (c) Taşıma Gücü, (d) TBDY 4:49 Soru 2 (Kısa Varyant): Genişletilmiş Taban 6:05 Ne Yaptık? 6:33 Akılda Kalan Kural Bu dersle temel mühendisliğinde istinat duvarlarından fore kazığa uzanan bloku tamamladık. Kaynak kitap: B. M. Das, Principles of Foundation Engineering, 8. baskı (Cengage, 2016), Bölüm 10.1–10.10; Türkiye uygulaması: TBDY 2018, 16.9 (yerinde dökme ve çakma kazıklar; Tablo 16.4 dayanım katsayıları; 16.9.3.2 imalat yönteminin etkisi). Konu sırası, tanımlar ve bağıntılar kitaptan ve yönetmelikten alındı; animasyon, figürler, örnekler ve sayılar özgündür. İnşaat Mühendisliği öğrencileri için Temel Mühendisliği serisinin 20. dersi.

Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.