Sayısal Haberleşme #05 | Düzgün Olmayan Nicemleme: μ-Yasası, Kompandör ve PCM Bant Genişliği

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Aynı 8 bitlik hatta iki kişi konuşuyor: düzgün nicemlemede yüksek sesli konuşmacının sinyal gürültü oranı 49.9, sessiz olanınki 29.9 desibel. Örnekleri nicemlemeden önce logaritmik bir eğriden geçirince ikisi de yaklaşık 38 desibele gelir. Bu videoda düzgün olmayan nicemlemeyi, μ-yasası ve A-yasası kompandörlerini ve PCM'in ne kadar bant genişliği istediğini, bit başına 6 desibel kuralıyla birlikte sayılarla inceliyoruz. Bu derste: - Sorun: düzgün nicemlemede oran sinyal gücüyle orantılı; sessiz konuşmada 20 dB düşüş - Düzgün olmayan nicemleme: küçük genliklere ince, büyük genliklere kaba adımlar - Sıkıştırıcı + düzgün nicemleyici + genişletici = kompandör; μ-yasası (μ = 255): 0.1 mp → 0.59, 0.01 mp → 0.23 - Adım boyları: düzgün 31 mV; μ-yasasında sıfır yakını yaklaşık 0.7 mV (46 kat ince), tepe yakını yaklaşık 170 mV - A-yasası (A = 87.6) Avrupa ve Türkiye'de; ikisinde de 8000 örnek/s, 8 bit, 64000 bit/s - μ-yasasında SNR ≈ 3L²/[ln(1 + μ)]² = 38.1 dB, sinyal gücünden neredeyse bağımsız; tam dolu sinüste düzgün yaklaşık 12 dB önde - PCM bant genişliği: BT ≥ nB; örnek: 5 kHz, hata binde 2 → 512 seviye, 9 bit, 12000 örnek/s, 108 kbit/s, 54 kHz; 10 kanal 540 kHz - Bit başına yaklaşık 6 dB: μ-yasasıyla 7 bit 32.0 dB, 8 bit 38.1 dB; 9 → 10 bit bandı yalnız %11 genişletir - Üç yanılgı Bölümler: 0:00 Geçen Ders ve Bugün 0:23 İki Konuşmacı, Tek Oran 0:49 Düzgün Olmayan Nicemleme 1:10 Sıkıştırıcı: μ-Yasası 1:37 Adımlar Nerede İnce? 2:00 Kompandör ve A-Yasası 2:28 μ-Yasasıyla SNR 3:01 PCM'in Bant Genişliği 3:26 Bir Bant Hesabı 4:01 Bit Başına 6 dB 4:33 Üç Yanılgı 5:09 Özet ve Sıradaki Ders Sıradaki derste telefon şebekesine bakıyoruz: T1 ve E1 çerçeveleri ve çoğullama hiyerarşisi. Kaynak kitap: B. P. Lathi, Zhi Ding, Modern Digital and Analog Communication Systems, 5. baskı — Bölüm 5.2.3–5.2.4 (konu sırası ve problem tipleri). Örnekler özgündür. Elektrik-Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği öğrencileri için Sayısal Haberleşme serisinin beşinci dersi.