Betonarme #30 | Kullanım Durumu: Sehim ve Çatlak

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Sınavda şöyle bir soru geliyor: 6 m açıklıklı basit mesnetli kiriş, 30 × 50, 3Ø16, beton C30. Kullanım yükleri: sabit 15, hareketli 10 kN/m. Kiriş çatlar mı, ani ve uzun süreli sehim ne kadar, sınırı aşar mı? Bu derste kullanılabilirliği, çatlamış kesit ataletini, etkin ataleti, zamanla büyüyen sehimi ve çatlak genişliğini görüyor, bu sınav sorusunu bütün şıklarıyla, hiçbir işlemi atlamadan çözüyoruz. Bu derste: - Sünger yatak sezgisi: yatınca biraz çöker (ani sehim), sabah çukur daha derindir (sünme ile zamanla büyüyen sehim); çatlayan kesit yumuşar. - Kullanılabilirlik: sehim, çatlak genişliği ve titreşim, katsayısız kullanım yükleriyle. Mcr = 2.5 fctd Ic / y; çatlamışsa Icr dönüştürülmüş kesitle (n = Es / Ec ≈ 6); Ief = (Mcr / M)³ Ic + [1 − (Mcr / M)³] Icr; basit kirişte δ = 5 w L⁴ / (384 E I); uzun süreli sehim δt = δi + λ δig, λ = 2 / (1 + 50 ρ'); hareketli yük sehimi ℓ / 360'ı geçmez; çatlak genişliği sınırları 0.4 / 0.3 / 0.2 / 0.1 mm. - Klasik yanlış: yalnız ani sehime bakmak; 19.5 mm makul görünür ama sünmeyle 42.9 mm olur. - Soru 1: Ic = 3125 × 10⁶ mm⁴, Mcr ≈ 39.1 kNm, M = 112.5 kNm'nin altında (çatlamış); y ≈ 94 mm, Icr ≈ 568 × 10⁶; Ief ≈ 675 × 10⁶; δi ≈ 19.5 mm; δq = 7.8 ≤ 16.7 mm; δt = 42.9 mm; basınç donatısı binde 5 ile λ = 1.6, δt ≈ 38.2 mm. - Soru 2 (kısa varyant): çatlak genişliği ω = 1.3 (At c)^(1/3) σs 10⁻⁵ ≈ 0.26 mm: normal dış ortamda uygun (0.3), nemli dış ortamda aşılır (0.2); aynı alan 6 küçük çubukla verilince ≈ 0.21 mm. Bölümler: 0:00 Bugünün Sorusu: Taşımak Yetmez mi? 0:49 Sünger Yatak Sezgisi 1:12 Kullanılabilirlik: Mcr, Icr, Ief, Sehim ve Çatlak Sınırları 2:14 Kapsam Haritası 2:24 Klasik Yanlış: Yalnız Ani Sehim 2:37 Soru 1: Basit Kiriş (a, b, c, d) 3:18 (a) Çatlama, (b) Çatlamış Kesit Ataleti 4:36 (c) Etkin Atalet ve Ani Sehim, (d) Sınır ve Uzun Süreli Sehim 6:21 Soru 2 (Kısa Varyant): Çatlak Genişliği 7:27 Ne Yaptık? 7:57 Akılda Kalan Kural Bu dersle kesit ve eleman tasarımı bloğu tamamlandı; serinin sıradaki derslerinde görüşmek üzere. Kaynak kitap: K. Darılmaz, Betonarme (Birsen Yayınevi 2022), Bölüm 15; kitabın örnek sayfalarında olmayan etkin atalet bağıntısı, basit kiriş sehim formülü ve etkili çekme alanı için genel TS500 bilgisi. Konu sırası, tanımlar ve yöntemler kaynaklardan alındı; animasyon, figürler, örnekler ve sayılar özgündür. İnşaat Mühendisliği öğrencileri için Betonarme serisinin 30. dersi.

Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.