Histoloji ve Embriyoloji #04 | Kıkırdak ve Kemik

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Bir uyluk kemiğini boyuna kestiğimizde dışta sıkı bir kabuk, uçlarda süngere benzeyen bir ağ ve eklem yüzünde camsı bir kıkırdak görürüz. Bu derste matriksi sertleşmiş iki bağ dokusunu tanıyoruz: kıkırdağın yapısı ve türleri, kemiğin hücreleri ve matriksi, osteon, kemikleşmenin iki yolu, epifiz plağı ve yeniden yapılanma. Bu derste: - Kıkırdak: kondrosit ve lakuna; tip II kolajen, agrekan ve bağlı su (taze ağırlığın %60–80'i); damarsız, perikondriyumdan beslenir - Hiyalin, elastik ve fibröz kıkırdak; izogen gruplar; interstisyel ve apozisyonel büyüme - Kemik hücreleri: osteoblast ve osteoid, osteosit ve 250–300 nm kanalcıklar, monositlerin kaynaşmasıyla oluşan osteoklast - Osteoklastın asit cebi: pH 4.5 ile 7.4 arasındaki 2.9 birim, yaklaşık 800 kat daha asidik - Kemik matriksi: %50 mineral (hidroksiapatit), organik kısmın %90'ı tip I kolajen; betonarme benzetmesi; periost, endost, Sharpey lifleri - Lamelli kemik ve osteon: lameller 3–7 µm, osteon 100–250 µm; 20 × 5 = 100, 250 − 200 = 50 µm merkez kanal; Volkmann kanalları - İntramembranöz ve endokondral kemikleşme; bıngıldaklar; birincil ve ikincil kemikleşme merkezleri - Epifiz plağının beş bölgesi; yaklaşık 20 yaşında kapanma - Yeniden yapılanma, kırık onarımı ve kalsiyum deposu (%99) - Üç yanılgı ve özet Bölümler: 0:00 Sertleşmiş Bağ Dokuları 0:35 Bir Uyluk Kemiğinin İçi 1:07 Kıkırdak 1:45 Üç Kıkırdak 2:29 Kıkırdak Nasıl Büyür? 3:10 Kemik Hücreleri 3:54 Osteoklastın Asit Cebi 4:31 Kemik Matriksi 5:08 Lamelli Kemik ve Osteon 5:56 İntramembranöz Kemikleşme 6:30 Endokondral Kemikleşme 7:07 Epifiz Plağı 7:51 Yeniden Yapılanma ve Onarım 8:28 Üç Yanılgı 8:57 Özet 9:27 Sıradaki Ders Sıradaki ders: sinir dokusu — bir nöron sinyali nasıl taşır, ve onu saran destek hücreleri ne iş görür? Kaynak kitap: Anthony L. Mescher, Junqueira's Basic Histology: Text and Atlas, 16. baskı (McGraw Hill, 2021), Bölüm 7–8. Türkçe terimler: Junqueira, Temel Histoloji (Nobel Tıp Kitabevleri, 2006). Tanımlar ve sayısal değerler kitaptan alındı; 3D sahneler, çizimler ve örnekler özgündür. Bu video eğitim amaçlıdır, tıbbi tavsiye değildir. Videoda tanı, tedavi ya da hastaya yönelik öneri yoktur; klinik örnekler yalnız temel bilimi anlatmak içindir. Tıp ve sağlık bilimleri öğrencileri için Histoloji ve Embriyoloji serisinin 4. dersi.