Statik #14 | Kuru Sürtünme I: Sürtünme Kuvveti, Kayma ve Devrilme

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Ağır bir dolabı odanın öbür ucuna kaydırmak istiyoruz. Alttan itiyoruz: önce kıpırdamıyor. İtişi artırıyoruz; hâlâ kıpırdamıyor. Sonra birden kayıyor, üstelik kaydırmaya devam etmek daha kolay geliyor. Şimdi aynı dolabı yukarıdan itelim: bu kez kaymıyor, devrilmeye başlıyor. Neden? Bugün kuru sürtünmeyi öğreniyoruz: sürtünme kuvveti ne kadar büyür, ne zaman kayar, ne zaman devrilir. Bu derste: - Kuru Sürtünme: Sürtünme, birbirine değen iki yüzeyin birbirine göre kaymasına karşı koyan kuvvettir. - Sürtünme Ne Kadar Büyür?: İtişi yavaş yavaş artırdığımızı düşünelim. Dolap kıpırdamadığı sürece sürtünme, itişe eşittir: 100 newtonla itersek sürtünme 100 newton, 150 newtonla itersek 150. - Sürtünme Yasaları: Kayma eşiğindeki sürtünme, normal kuvvetle orantılıdır: statik sürtünme katsayısı çarpı normal kuvvet. - Dolap: Kayma Eşiği: Dolabımız 600 newton, tabanı 60 santimetre genişliğinde. Statik katsayı 0.4, kinetik katsayı 0.3. - Normal Kuvvetin Kayması: Peki itiş dolabı neden devirmeye çalışır? İtiş yerden belli bir yükseklikte, sürtünme ise yerde etki eder; ikisi bir kuvvet çifti oluşturur. - Yüksekten İtiş: Devrilme: Şimdi 1 metreden itelim. Normal kuvvet dolabın ön kenarına ulaştığında dolap devrilmenin eşiğindedir. - Sınır Yükseklik: Sınır nerede? Devirme itişi kayma itişine eşit olunca: 600 çarpı 0.3 bölü yükseklik, eşittir 240. - Sürtünme Açısı: Katsayıyı ölçmenin kolay bir yolu var. Bir tahtanın üstüne kitap koyup tahtayı yavaşça eğelim. - Üç Problem Türü: Sürtünmeli denge problemleri üç türdür. Bir: hareket eşiği yoksa sürtünmeyi denge denkleminden bulur, sonra sınırı aşıp aşmadığını kontrol ederiz. Bölümler: 0:00 Kuru Sürtünme I: Sürtünme Kuvveti, Kayma ve Devrilme 0:28 Kuru Sürtünme 0:53 Sürtünme Ne Kadar Büyür? 1:16 Sürtünme Yasaları 1:48 Dolap: Kayma Eşiği 2:17 Normal Kuvvetin Kayması 2:50 Yüksekten İtiş: Devrilme 3:11 Sınır Yükseklik 3:34 Sürtünme Açısı 3:58 Üç Problem Türü 4:24 Üç Tuzak 4:47 Özet ve Sıradaki Ders Sıradaki derste merdiven ve üst üste bloklar gibi çok cisimli sürtünme problemlerini çözeceğiz. Kaynak kitap: R. C. Hibbeler, Engineering Mechanics: Statics, 14. baskı (konu sırası ve kavramlar). Örnekler özgündür. Makine mühendisliği öğrencileri için Statik serisinin on dördüncü dersi.

Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.