Su Kaynakları #07 | Rezervuar Ötelemesi ve Taşkın Geciktirme: Seviye Havuzu Yöntemi

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Açılıştaki 3D animasyonda toprak seddeli bir bekletme havuzu var: giriş debisi hızla artar, havuz suyu biriktirir, seviye yükseldikçe çıkış borusundan daha çok su akar. Çıkışın en büyük değeri girişinkinden küçüktür ve daha geç gelir; ekrandaki canlı hidrograf bunu dersin kendi örneğinden çizer. Bu derste rezervuar ötelemesini ve seviye havuzu yöntemini adım adım uyguluyoruz. Bu derste: - Öteleme ve taşkın ötelemesi; süreklilik denklemi, iki bilinmeyen ve depolama-çıkış ilişkisi. - Seviye havuzu yöntemi: yatay göl yüzeyi kabulü, aralık için süreklilik, 2S/Δt + Q biçimi. - Seviye-depolama-çıkış tablosu, depolama-çıkış fonksiyonu ve enterpolasyonla adım adım hesap. - Özgün örnek: taban alanı 36000 m², Q = 0, 5, 14, 26, 40 m³/s, Δt = 1 saat → 2S/Δt + Q sütunu 0, 25, 54, 86, 120. - Özgün örnek: giriş hidrografı 0, 20, 40, 30, 20, 10 m³/s; adım 1: 20 → Q 4.0, adım 2: 72 → Q 20.75, adım 3: 100.5 → Q ≈ 32. - Sonuç: tepe 40'tan ≈ 32 m³/s'ye iner (≈ %20), 1 saat gecikir, en büyük derinlik ≈ 3.4 m; daha küçük çıkışla tepe ≈ 27.6, derinlik ≈ 4.4 m. - Seviye havuzunda çıkış tepesi giriş ve çıkış eğrilerinin kesiştiği anda oluşur. - Taşkın kontrolü işletme kuralları: göl hacminin bölgeleri, mevsimlik kural eğrileri, mansap kapasitesi sınırı. - Üç tuzak. Bölümler: 0:00 Geçen Dersten Bugüne 0:18 Bir Bakış: Bekletme Havuzu 0:40 Öteleme ve Süreklilik 1:05 Seviye Havuzu Yöntemi 1:31 Depolama–Çıkış Tablosu 1:50 Örnek: Havuzun Tablosu 2:26 Örnek: Adım Adım Öteleme 3:06 Örnek: Sonuç ve Küçük Çıkış 3:33 Taşkın İşletme Kuralları 3:53 Üç Tuzak 4:15 Özet Bir sonraki derste barajları ve dolusavakları göreceğiz. Kaynak kitap: L. W. Mays, Water Resources Engineering, 2. baskı (Wiley, 2010), Bölüm 9.1–9.2 ve 14.6. Kitap ABD birimleriyle (acre, ft³/s) anlatır; derste SI kullanıldı. Konu sırası, tanımlar ve bağıntılar kitaptan alındı; 3D sahne, örnekler ve sayılar özgündür. İnşaat Mühendisliği öğrencileri için Su Kaynakları serisinin 7. dersi. Ön koşul: Hidrolik ve Akışkanlar Mekaniği temelleri.