Tıbbi Biyoloji ve Genetik #20 | Mutasyonun Protein İşlevine Etkisi ve Hemoglobinler

Genetik Hastalığın Moleküler Temeli

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Bir kişide dört alfa globin geninden biri silinmiş, bir başkasında iki beta globin geninden biri bozuk: hangisinde zincir üretimi daha çok düşer, hangisi doğumdan önce de etki eder? Bu derste mutasyonun proteini bozduğu dört yolu (işlev kaybı, işlev kazanımı, yeni özellik, yanlış zamanda ya da yanlış yerde ifade), alelik, lokus ve klinik heterojenliği, hemoglobinin yapısını, alfa ve beta globin gen kümelerini, embriyodan erişkine globin geçişini ve lokus kontrol bölgesini (LCR) kuruyoruz. Gen dozunu sayarak alfa ve beta mutasyonlarını adım adım karşılaştırıyor, yenidoğanda zincirleri sayıyor, dört mutasyonu doğru etkiye yerleştiriyoruz. Tıp, hemşirelik, ebelik ve sağlık bilimleri öğrencileri için. Bu derste: - Moleküler hastalık; zihinsel model: işçi ve vardiya (gen = iş tanımı, protein = işçi) - Mutasyonun proteine dört etkisi: işlev kaybı, işlev kazanımı, yeni özellik, heterokronik / ektopik ifade; "her mutasyon işlev kaybettirir" ve "fazla işlev iyidir" yanılgıları - Normal proteinin oluşumunda sekiz basamak; alelik, lokus ve klinik heterojenlik, değiştirici genler - Hemoglobinin yapısı (α2β2, hem grubu), alfa kümesi kromozom 16, beta kümesi kromozom 11 - Örnek 1: gen dozu — 4 alfa ve 2 beta geni, tek mutasyon %25 mi %50 mi, α:β oranı, doğumdan önce hangisi etkili - Globin geçişi: vitellus kesesi → karaciğer → kemik iliği; doğumda Hb F ≈ %70, üç ayda Hb A - Lokus kontrol bölgesi (LCR): açık kromatin ve aktif kromatin merkezi - Örnek 2: yenidoğanda Hb F / Hb A ve zincir sayımı; alfa neden hep yarı - Örnek 3: dört mutasyonu dört etkiye yerleştirmek; lokus ve klinik heterojenlik - Ders özeti ve tek kural Bölümler: 0:00 Sınav sorusu: alfa mı beta mı? 0:23 Giriş: genden proteine 0:58 Mutasyonun proteine dört etkisi 1:52 Klasik yanlışlar: her mutasyon işlev kaybı mı? 2:30 Sekiz basamak ve heterojenlik 3:24 Hemoglobin ve globin genleri 4:23 Örnek 1: gen dozu ve zincir oranı 8:22 Globin geçişi: embriyo, fetüs, erişkin 9:08 Lokus kontrol bölgesi 9:57 Örnek 2: yenidoğanda zincir sayımı 11:42 Örnek 3: mutasyonu etkiye yerleştirmek 14:16 Bu derste öğrendiklerimiz 14:54 Akılda kalan kural ve sonraki ders Sıradaki derste hemoglobinopatiler: orak hemoglobin ve talasemiler. Kaynak kitap: R. L. Nussbaum, R. R. McInnes, H. F. Willard, Thompson & Thompson Genetics in Medicine, 8. baskı (Elsevier, 2016), Bölüm 11 (genetik hastalığın moleküler temeli: mutasyonun protein işlevine etkisi, genotip-fenotip ilişkisi, hemoglobinin yapısı, globin genleri, globin geçişi ve lokus kontrol bölgesi). Kitabın Türkçe çevirisi yok; Türkçe terimler Guyton Tıbbi Fizyoloji ve Lippincott Biyokimya Türkçe baskılarından. Tanımlar ve sayısal değerler kitaptan alındı; 3D sahne, şekiller ve hesap örnekleri özgündür. Üç örneğin sayıları ve kurgusu özgün ders örneğidir (gen sayıları, %25 / %50 gen dozu mantığı ve Hb F değerleri kitaptan); işçi ve vardiya modeli ile Blender kliplerindeki sayımlar özgündür. Bu video eğitim amaçlıdır, tıbbi tavsiye değildir. Videoda tanı, tedavi ya da hastaya yönelik öneri yoktur; klinik örnekler yalnız temel bilimi anlatmak içindir. Tıp ve sağlık bilimleri öğrencileri için Tıbbi Biyoloji ve Genetik serisinin 20. dersi.

Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.