Termodinamik #02 | Özellikler, Hal ve Süreçler: Yoğunluk, Hal İlkesi, Sanki-Dengeli Süreç

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Bir bardak suya zeytinyağı dökün: ne kadar karıştırırsanız karıştırın, yağ hep üste çıkar. Neden? Cevap bir özellikte: yoğunluk. Termodinamik serisinin ikinci dersinde bir sistemi tarif eden sayıları (özellikleri), sistemin halini ve bir halden ötekine geçişi (süreci) konuşuyoruz. 3D modelde bir odayı ikiye bölüp hangi özelliklerin yarıya indiğini görüyoruz. Her hesap adım adım. Bu derste: - Yeğin ve yaygın özellikler: ikiye bölme testi (60 m³, 72 kg → 30 m³, 36 kg; sıcaklık ve basınç aynı) - Özgül özellikler: özgül hacim v = V/m = 60/72 ≈ 0.833 m³/kg - Süreklilik yaklaşımı: 1 mm³ havada yaklaşık 2.5 × 10¹⁶ molekül - Yoğunluk, özgül hacim, bağıl yoğunluk: 5 L zeytinyağı 4.6 kg → 920 kg/m³, SG = 0.92, suda yüzer; γ = 920 · 9.81 = 9025.2 N/m³ - Hal ve denge (ısıl, mekanik, faz, kimyasal); hal ilkesi: iki bağımsız yeğin özellik - Süreç ve yol; hızlı ve yavaş sıkıştırma, sanki-dengeli süreç, P–V diyagramı - İzotermal, izobarik, izokorik süreçler ve çevrim - Sürekli ve düzgün; sürekli akış süreci (termosifon örneği) - Üç klasik tuzak Bölümler: 0:00 Zeytinyağı neden hep üstte? 0:26 Yeğin ve yaygın özellikler: odayı ikiye bölmek 1:37 Süreklilik yaklaşımı 2:03 Yoğunluk, özgül hacim ve bağıl yoğunluk 3:14 Hal, denge ve hal ilkesi 4:24 Süreç, yol ve sanki-dengeli süreç 5:23 Sürekli akış 5:56 Üç klasik tuzak 6:19 Bardağa dönelim ve özet Sıradaki Termodinamik dersi: sıcaklık, basınç ve manometre. Kaynak kitap: Y. A. Çengel, M. A. Boles, M. Kanoğlu, Thermodynamics: An Engineering Approach, 10. baskı — Bölüm 1-4…1-7. Örnekler özgündür. Makine, Enerji, Kimya, Havacılık ve Mekatronik Mühendisliği öğrencileri için Termodinamik serisinin ikinci dersi.