Histoloji ve Embriyoloji #05 | Sinir Dokusu

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Omurilikteki bir motor nöronun aksonu ayağa kadar iner; sinyal miyelin kılıfının aralıklarından sıçrayarak ilerler ve uçta kimyasal bir haberciyle kas lifine geçer. Bu derste sinir dokusunu tanıyoruz: nöronun bölümleri ve türleri, sinir uyarısı, sinaps, glia hücreleri, miyelin, merkezi sinir sistemi, çevresel sinirin yapısı ve sinir yenilenmesi. Bu derste: - Merkezi ve çevresel sinir sistemi; nöron ve glia; ektoderm kökeni - Nöron: gövde (perikaryon), Nissl cisimcikleri, dendritler, akson tepeciği, tek akson; Purkinye hücresinde 200000'e kadar akson ucu - Nöron türleri: çok kutuplu, iki kutuplu, yalancı tek kutuplu, aksonsuz; duyusal, motor ve ara nöronlar (%99) - Sinir uyarısı: yaklaşık −65 mV, sodyum girişi, aksiyon potansiyeli; aksonal taşıma günde 50–400 mm (1 m'lik akson için 2.5–20 gün) - Sinaps: 20–30 nm aralık, veziküller, uyarıcı ve baskılayıcı sinaps; asetilkolin, glutamat, GABA - Glia: astrosit, oligodendrosit, mikroglia, ependim; Schwann ve uydu hücreleri - Miyelin, boğumlar arası bölüm (300–1500 µm), Ranvier boğumları ve sıçrayarak iletim; miyelinsiz lifler - Gri ve beyaz cevher, beyin zarları, kan-beyin bariyeri, koroid pleksus - Çevresel sinir: endonöryum, perinöryum, epinöryum; gangliyonlar; yenilenme günde 0.5–3 mm - Üç yanılgı ve özet Bölümler: 0:00 Sinir Dokusu: İletişim Ağı 0:40 Bir Motor Nöron 1:13 Nöronun Bölümleri 1:52 Nöron Türleri 2:36 Sinir Uyarısı ve Aksonal Taşıma 3:24 Sinaps 4:12 Glia Hücreleri 4:56 Miyelin ve Ranvier Boğumları 5:41 Merkezi Sinir Sistemi 6:22 Çevresel Sinir 6:57 Sinir Yenilenmesi 7:35 Üç Yanılgı 8:02 Özet 8:34 Sıradaki Ders Sıradaki ders: kas dokusu — iskelet kası, kalp kası ve düz kas nasıl kasılır, ve mikroskopta onları nasıl ayırırız? Kaynak kitap: Anthony L. Mescher, Junqueira's Basic Histology: Text and Atlas, 16. baskı (McGraw Hill, 2021), Bölüm 9. Türkçe terimler: Junqueira, Temel Histoloji (Nobel Tıp Kitabevleri, 2006). Tanımlar ve sayısal değerler kitaptan alındı; 3D sahneler, çizimler ve örnekler özgündür. Bu video eğitim amaçlıdır, tıbbi tavsiye değildir. Videoda tanı, tedavi ya da hastaya yönelik öneri yoktur; klinik örnekler yalnız temel bilimi anlatmak içindir. Tıp ve sağlık bilimleri öğrencileri için Histoloji ve Embriyoloji serisinin 5. dersi.