Genel Kimya #12 | Asit–Baz Dengeleri I: Zayıf Asitler, Zayıf Bazlar ve Tuz Çözeltileri

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Sınavda şöyle gelir: 0.1 M hidroklorik asit ile 0.1 M asetik asidin pH değeri aynı mı? Doğru cevap: hayır. Hidroklorik asidin pH değeri 1; asetik asitte moleküllerin ancak yüzde biri kadarı iyonlaşır, pH yaklaşık 2.9. Aynı derişim aynı pH sanan, zayıf asidin dengede kaldığını unutur. Genel Kimya serisinin bu dersinde asit iyonlaşma sabiti K_a'yı, pH'tan K_a bulmayı, iyonlaşma yüzdesini ve %5 kuralını, çok protonlu asitleri, zayıf bazları ve K_b'yi, tuz çözeltilerinde hidrolizi çözümlü sorularla işliyoruz. Bu derste: - Zayıf asit iyonlaşması HA + H₂O ⇌ H₃O⁺ + A⁻; K_a ifadesine su yazılmaz; Tablo 16.1 (HF, asetik asit, HCN) - pH'tan K_a bulma ve K_a'dan pH: başlangıç–değişim–denge tablosu, x² / C ≈ K_a yaklaşımı - İyonlaşma yüzdesi seyreltmeyle artar; yaklaşım %5 kuralıyla sınanır - Çok protonlu asitler: karbonik asit, K_a1 ve K_a2; pH'ı ilk basamak belirler - Zayıf baz ve K_b: amonyak - Tuz çözeltileri ve hidroliz: zayıf asidin anyonu bazik, zayıf bazın katyonu asidik; NH₄Cl, NaCl, NaF; eşlenik çiftte K_a × K_b = K_w - Soru 1: 0.15 M asetik asit, K_a = 1.7 × 10⁻⁵; x² = 2.55 × 10⁻⁶, x ≈ 1.6 × 10⁻³ M - Soru 1 (a, b): iyonlaşma %1.1 (%5'ten küçük, yaklaşım geçerli); pH = 2.80 - Soru 1 sağlama ve hatalar: (1.6 × 10⁻³)² / 0.15 ≈ 1.7 × 10⁻⁵; tam iyonlaşma sanmak pH 0.82 verir; 0.010 M HF'de %5 kuralı bozulur - Soru 2: 0.20 M sodyum asetat; K_b = K_w / K_a ≈ 5.9 × 10⁻¹⁰, [OH⁻] ≈ 1.1 × 10⁻⁵ M, pOH = 4.96, pH = 9.04 (bazik) Bölümler: 0:00 Giriş ve Sınav Sorusu 0:40 Kaynak Kitap ve Seri Haritası 0:59 Ka ve Asit İyonlaşma Sabitleri 1:36 Ka'yı pH'tan Bulma 2:14 İyonlaşma Yüzdesi ve %5 Kuralı 2:50 Çok Protonlu Asitler: Karbonik Asit 3:22 Zayıf Baz ve Kb: Amonyak 3:55 Tuz Çözeltilerinde Hidroliz 4:25 Tuz Çözeltisi Asidik mi, Bazik mi? 4:53 Ka × Kb = Kw 5:33 Soru 1: Asetik Asidin pH'ı 6:08 Soru 1: Denklem ve Tablo 6:48 Soru 1: Ka İfadesi ve Yaklaşım 7:24 Soru 1 (b): x ve %5 Sınaması 8:00 Soru 1 (a): Logaritmayla pH 8:37 Soru 1: Sağlama 9:07 Soru 1: En Sık Hatalar 9:41 Soru 2: Sodyum Asetat Çözeltisi 10:10 Soru 2: Hangi İyon? Kb 10:46 Soru 2: Tablo ve Hidroksit Derişimi 11:21 Soru 2: pOH ve pH 11:57 Soru 2: Sağlama ve En Sık Hata 12:30 Bu Derste Öğrendiklerimiz 12:56 Akılda Kalan Kural ve Sıradaki Ders Sıradaki derste bu dengelere ikinci bir madde ekliyoruz: ortak iyon etkisi ve tamponlar. Kaynak: Darrell D. Ebbing, Steven D. Gammon, General Chemistry, 11. baskı (Cengage, 2017), Bölüm 16 (§16.1–16.4) (konu sırası, tanım ve problem tipi). Birimler SI; derişim mol/L; K_a, K_b ve K_w 25 °C değerleri. Örnekler özgündür. Genel Kimya serisinin 12. dersi. Ön koşul: molarite, çözeltiler, kimyasal denge, asitler ve bazlar, pH.

Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.