Genel Kimya #08 | Çözeltiler: Derişim Birimleri ve Koligatif Özellikler

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Sınavda şöyle gelir: bir kilogram suya bir mol şeker ya da bir mol NaCl katarsak, hangisi daha düşük sıcaklıkta donar? Doğru cevap: NaCl. Her formül birimi iki iyona ayrılır; tanecik sayısı iki kat, donma noktası düşmesi de yaklaşık iki kat olur (1.86 °C yerine 3.72 °C). Molleri eşit diye ikisini aynı sanan iyonlaşmayı unutur. Genel Kimya serisinin bu dersinde çözünme sürecini, çözünürlüğü ve Henry yasasını, dört derişim birimini kuruyor; Raoult yasası, kaynama noktası yükselmesi, donma noktası düşmesi ve ozmotik basınçla koligatif özellikleri, van 't Hoff çarpanıyla iyonik çözeltileri çözümlü sorularla işliyoruz. Bu derste: - Çözelti, çözünen ve çözücü: hava, tuzlu su, altın–gümüş alaşımı - Benzer benzeri çözer: heptan ile oktan karışır, oktan ile su karışmaz - İyonik çözünme: iyon–dipol çekimi; Na⁺'ya su molekülünün O ucu, Cl⁻'ye H ucu döner; hidratasyon ve örgü enerjisi - Çözünürlük: NaCl 20 °C'de 36.0 g/100 mL, doymuş çözeltide dinamik denge; Henry yasası S = k_H·P, açılan gazoz köpürür - Dört derişim birimi: molarite, kütlece yüzde, molalite (mol / kg çözücü) ve mol kesri - Molarite ve molalite: dönüşüm için yoğunluk gerekir; seyreltik sulu çözeltide 0.273 m ≈ 0.271 M - Raoult yasası: P = P°·X(çözücü); 20 °C'de su 17.54 mmHg, X(glikol) = 0.0100 ile 17.36 mmHg - Kaynama noktası yükselmesi ve donma noktası düşmesi: ΔT_b = K_b·m, ΔT_f = K_f·m; suda K_b 0.512, K_f 1.86 °C/m - Ozmoz ve ozmotik basınç: π = M·R·T; ters ozmozla deniz suyundan içme suyu - van 't Hoff çarpanı: ΔT_f = i·K_f·m; NaCl için i = 2, CaCl₂ için 3, K₂SO₄ ölçülen 2.6 - Klasik yanlışlar: çözelti kütlesini çözücü sanmak, i'yi unutmak, ΔT_f'yi donma noktası sanmak - Soru 1 (a): kütlece %5.00 NaCl'li 1.00 kg tuzlu su: 50.0 g tuz, 0.950 kg su, 0.856 mol, molalite 0.901 m - Soru 1 (b, c): i = 2; ΔT_f = 3.72 × 0.901 ≈ 3.35 °C, donma −3.35 °C; ΔT_b ≈ 0.923 °C, kaynama 100.92 °C - Soru 1 (d): su 52.8 mol, X(NaCl) ≈ 0.0160, X(su) ≈ 0.984; sağlama 3.35 / 0.923 ≈ 3.63 = K_f / K_b; hatalar 3.18 °C ve 1.68 °C - Soru 2: 0.510 g protein, 50.0 mL, 25 °C'de 3.80 mmHg: M ≈ 2.04 × 10⁻⁴ mol/L, mol kütlesi 5.00 × 10⁴ g/mol; mmHg'yi atm'ye çevirmemek ≈ 66 g/mol verir Bölümler: 0:00 Giriş ve Sınav Sorusu 0:39 Kaynak Kitap ve Seri Haritası 1:00 Çözelti, Çözünen ve Çözücü 1:19 Benzer Benzeri Çözer 1:45 İyon–Dipol Çekimi ve Hidratasyon 2:14 Çözünürlük, Sıcaklık ve Henry Yasası 2:42 Dört Derişim Birimi 3:13 Molarite ve Molalite 3:40 Koligatif Özellikler ve Raoult Yasası 4:10 Kaynama Noktası Yükselmesi, Donma Noktası Düşmesi 4:43 Ozmoz ve Ozmotik Basınç 5:14 İyonik Çözeltide van 't Hoff Çarpanı 5:44 Üç Klasik Tuzak 6:10 Soru 1: Yoldaki Tuzlu Su 6:52 Soru 1: Tuz ve Su Kütleleri 7:21 Soru 1: Mol Kütlesi ve Mol 7:50 Soru 1 (a): Molalite 8:18 Soru 1 (b): Donma Noktası 8:53 Soru 1 (c): Kaynama Noktası 9:28 Soru 1 (d): Mol Kesri 10:08 Soru 1: Sağlama ve En Sık Hata 10:43 Soru 2: Ozmotik Basınçtan Mol Kütlesi 11:18 Soru 2: Kelvin, atm ve Litre 11:45 Soru 2: RT ve Molarite 12:20 Soru 2: Mol ve Mol Kütlesi 12:51 Soru 2: Sağlama ve En Sık Hata 13:25 Bu Derste Öğrendiklerimiz 13:44 Akılda Kalan Kural ve Sıradaki Ders Sıradaki derste kimyasal denge: ileri ve geri tepkimenin aynı hızla sürdüğü durum. Kaynak: Darrell D. Ebbing, Steven D. Gammon, General Chemistry, 11. baskı (Cengage, 2017), Bölüm 12 (§12.1–12.8) (konu sırası, tanım ve problem tipi). Birimler SI; derişim mol/L ve mol/kg, sıcaklık °C ve K, basınç mmHg ve atm, kütle g ve kg. Örnekler özgündür. Genel Kimya serisinin 8. dersi. Ön koşul: mol kavramı, stokiyometri, molarite, gazlar, termokimya, atomun elektron yapısı, kimyasal bağlar ve polarite, buhar basıncı ve faz diyagramı.

Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.