Makina Teorisi #39 | Atalet ve Sarsma Torku, Toplam Motor Torku ve Volan

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

İşte tek silindirli motorumuz, krank milinin ucunda ağır bir volanla. Önce volansız çalıştıralım: ateşleme her geldiğinde krank hızlanıyor, sıkıştırmada yavaşlıyor; hız göstergesi sağa sola savruluyor. Şimdi volanı takalım. Aynı patlamalar, ama hız neredeyse sabit; gösterge sakin. Volan enerjiyi depoluyor ve geri veriyor. Ne kadar büyük olmalı? Bugün bunu hesaplayacağız. Bu derste: - Atalet Torku: Atalet torku, atalet kuvvetlerinin krank merkezine göre momentidir. Krank pimindeki dönen kütlenin kuvveti merkezden geçer, kolu yoktur; krank sabit hızla dönüyorsa tork vermez. - Atalet Torku: Sayılar: Sayılarla: yarım çarpı 0.65 çarpı 0.04'ün karesi çarpı 300'ün karesi, 46.8 newton metre. - Sarsma Torku ve Devir: Sarsma torku, atalet torkunun gövdedeki tepkisidir: aynı büyüklükte, ters işaretli. - Toplam Motor Torku: Krankın gördüğü toplam tork, gaz torku ile atalet torkunun toplamıdır. Örnek: üst ölü noktadan 20 derece sonra gaz torku 339.9, atalet torku eksi 44.8; toplam yaklaşık 295.1 newton metre. - Devir Tork Eğrisini Değiştirir: Toplam torkun şekli devirle değişir. Düşük devirde atalet terimi küçüktür; eğriyi gaz torku belirler. - Enerji Dalgalanması: Volan için önce enerji dalgalanmasını buluruz. Toplam torktan ortalamayı çıkarır, krank açısına göre toplarız; yani her an fazlalık ya da eksiklik olan işi biriktiririz. - Volanı Boyutlandırmak: Volanın atalet momenti: enerji farkı bölü, dalgalanma katsayısı çarpı ortalama açısal hızın karesi. - Neden Volan?: Tek silindirli motor volana en çok ihtiyaç duyan makinedir: dört zamanlıda iki turda yalnız bir iş zamanı var, geri kalanında krank kendi enerjisiyle döner. Bölümler: 0:00 Ne kadar büyük olmalı? 0:44 Atalet Torku 1:20 Atalet Torku: Sayılar 1:59 Sarsma Torku ve Devir 2:31 Toplam Motor Torku 3:09 Devir Tork Eğrisini Değiştirir 3:29 Enerji Dalgalanması 3:51 Volanı Boyutlandırmak 4:22 Neden Volan? 4:42 Üç Tuzak 5:02 Özet ve Sıradaki Konu Sıradaki derste tek silindirli motorun pim kuvvetlerini, dengelenmesini ve tasarım oranlarını göreceğiz. Kaynak kitap: Robert L. Norton, Design of Machinery: An Introduction to the Synthesis and Analysis of Mechanisms and Machines, 2. baskı — §13.6 atalet ve sarsma torku, §13.7 toplam motor torku, §13.8 volanlar (konu sırası ve kavramlar). Örnekler özgündür. Makine mühendisliği öğrencileri için Makina Teorisi serisinin otuz dokuzuncu dersi.

Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.