Genel Kimya #03 | Gazlar: İdeal Gaz Yasası ve Kısmi Basınçlar

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Sınavda şöyle gelir: bir hava yastığındaki 130 g sodyum azit (NaN₃) 2NaN₃ → 2Na + 3N₂ ile ayrışıyor; 27 °C ve 1 atm'de kaç litre azot oluşur? Doğru cevap 73.8 L. Sıcaklığı °C ile yazan 6.64 L bulur: on bir kat az. Neden? Genel Kimya serisinin bu dersinde basıncı ve gaz yasalarını PV = nRT denkleminde birleştiriyor, gaz stokiyometrisini gram, mol, mol, hacim yoluyla çözüyor ve karışımlarda kısmi basıncı kuruyoruz. Bu derste: - Basınç = kuvvet / alan; 1 atm = 760 mmHg ≃ 101 kPa - Boyle, Charles ve Avogadro yasaları; sıcaklık hep kelvin (K = °C + 273) - İdeal gaz denklemi PV = nRT; R birime göre seçilir: 0.082 L·atm/(mol·K) ya da 8.31 L·kPa/(mol·K) - Gaz yoğunluğu d = PM / RT ve mol kütlesi M = dRT / P - Gaz stokiyometrisi: gram, mol, mol, hacim; mol kesri ve Dalton'un kısmi basınçlar yasası - Klasik yanlışlar: sıcaklığı °C koymak, basınç birimini R ile uyuşturmamak, mL'yi L sanmak - Soru 1 (a, b): 130 g / 65 g/mol = 2.00 mol NaN₃; tarifle 3.00 mol N₂ - Soru 1 (c, d): V = nRT / P = 73.8 L; kütle korunumu 46 + 84 = 130 g, yoğunluk ≈ 1.14 g/L - Soru 1 (e, f): 250 K'de 61.5 L; sağlama 22.4 L/mol → 24.6 L/mol ve °C hatası - Soru 2: su üstünde toplanan hidrojen; 784 − 24 = 760 mmHg, 244 mL, mol kesri 0.969 Bölümler: 0:00 Giriş ve Sınav Sorusu 0:34 Kaynak Kitap ve Seri Haritası 0:54 Gaz Basıncı ve Birimleri 1:19 Boyle, Charles ve Avogadro Yasaları 1:52 İdeal Gaz Denklemi ve R'nin Değerleri 2:29 Gaz Yoğunluğu ve Mol Kütlesi 3:04 Gaz Stokiyometrisi Yolu 3:19 Kısmi Basınçlar ve Mol Kesri 3:54 Üç Klasik Tuzak 4:18 Soru 1: Hava Yastığında Azot Hacmi 4:58 Soru 1 (a): Sodyum Azidin Molü 5:28 Soru 1 (b): Azotun Molü ve Kelvin 5:59 Soru 1 (c): Hacim 6:36 Soru 1 (d): Kütle Korunumu ve Yoğunluk 7:07 Soru 1 (e): Soğuk Günde Hacim 7:37 Soru 1 (f): Sağlama ve En Sık Hata 8:15 Soru 2: Su Üstünde Toplanan Hidrojen 8:50 Soru 2: Mol ve Hacim 9:23 Soru 2: Mol Kesri, Sağlama ve Hata 9:53 Bu Derste Öğrendiklerimiz 10:18 Akılda Kalan Kural ve Sıradaki Ders Sıradaki derste tepkimelerin ısısı: entalpi ve kalorimetre. Kaynak: Darrell D. Ebbing, Steven D. Gammon, General Chemistry, 11. baskı (Cengage, 2017), Bölüm 5 (§5.1–5.5) (konu sırası, tanım ve problem tipi). Birimler SI; basınç atm, mmHg ve kPa, hacim L ve mL, sıcaklık K ve °C. Örnekler özgündür. Genel Kimya serisinin 3. dersi. Ön koşul: mol kavramı, stokiyometri ve molarite.