Makina Teorisi #17 | Kam Terimleri ve SVAJ Diyagramları

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Bir şişe kapatma makinesi düşünün. Kapak başlığı her turda kapağa doğru gider, kapağı sıkarken tam yerinde bekler, sonra geri çekilir ve yeni şişeyi bekler. Bağlantı çubuklarıyla tam bir bekleme elde etmek çok zordur; ama dönen bir kam bunu kolayca yapar. Kamın biçimi, izleyicinin hareketini belirler. Bugün kam terimlerini ve konum, hız, ivme, sarsıntı diyagramlarını öğreniyoruz. Bu derste: - Kam Nedir?: Kam, bir izleyiciyi iten biçimli bir parçadır. Aslında kam ile izleyici, biyeli bir yarım mafsalla değiştirilmiş bir dört çubuktur. - İzleyici Türleri: İzleyiciyi iki şekilde sınıflarız. Hareketine göre: öteleyen izleyici düz bir çizgide gidip gelir, krank-biyele benzer; salınan izleyici bir pim etrafında döner, krank-külbütöre benzer. - Temas Nasıl Korunur?: Kam ile izleyici temasta nasıl kalır? Kuvvet kapamalı sistemde bir yay, izleyiciyi kama bastırır. - Radyal ve Eksenel Kam: Kamları izleyicinin hareket yönüne göre de ayırırız. İzleyici yarıçap doğrultusunda, yani dönme eksenine dik gidiyorsa radyal kamdır; açık olanına plaka kam denir. - Hareket Koşulları ve Programı: Hareket koşullarına bakalım. Çoğu zaman yalnızca uç konumlar önemlidir: izleyici nereden başlayıp nereye varacak; aradaki yol serbesttir. - SVAJ Diyagramları: Kamı tasarlarken onu düzleştiririz: çemberi açarız, yatay eksene kam açısını, düşey eksene izleyicinin konumunu koyarız. - Açı ve Zaman: Birimler: Şişe kapatma kamımız dakikada 40 devirle dönsün. Açısal hız 40 çarpı 2 pi bölü 60, yaklaşık 4.19 radyan bölü saniye. - Hız Artınca Ne Olur?: Genel olarak hız, konumun açıya göre türevinin omega katıdır; ivme omega kare, sarsıntı omega küp katıdır. - Zamanlama Diyagramı: Şimdi şişe kapatma istasyonunun zamanlama diyagramını çizelim. 0 ile 120 derece arası yükselme: başlık kapağa gider. Bölümler: 0:00 Kam Terimleri ve SVAJ Diyagramları 0:27 Kam Nedir? 0:52 İzleyici Türleri 1:19 Temas Nasıl Korunur? 1:47 Radyal ve Eksenel Kam 2:07 Hareket Koşulları ve Programı 2:44 SVAJ Diyagramları 3:11 Açı ve Zaman: Birimler 3:54 Hız Artınca Ne Olur? 4:20 Zamanlama Diyagramı 4:50 Üç Tuzak 5:14 Özet ve Sıradaki Ders Bir sonraki derste iki beklemeli kam tasarımını, kam tasarımının temel kuralını, basit harmonik ve sikloidal hareketi göreceğiz. Kaynak kitap: Robert L. Norton, Design of Machinery: An Introduction to the Synthesis and Analysis of Mechanisms and Machines, 2. baskı — 8 "Cam Design": §8.0 giriş (kam = biyeli yarım mafsalla değiştirilmiş dört çubuk, eşdeğer bağlantı), §8.1 kam terimleri (konu sırası ve kavramlar). Örnekler özgündür. Makine mühendisliği öğrencileri için Makina Teorisi serisinin on yedinci dersi.

Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.