Çelik Yapılar #07 | Kirişler: Plastik Moment, Kesit Sınıfı ve Yanal Burulmalı Burkulma

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Açılıştaki 3D animasyonda ince ve uzun bir I kirişi ortasından yüklüyoruz: kiriş aşağı eğilirken üst başlığı birden yana kaçıyor ve kesit dönüyor. Açıklık ortasına bir yanal destek eklediğimizde kiriş düzeliyor ve bu kez akana kadar taşıyor. Bu derste kirişlerin eğilme dayanımını, kesit sınıfını ve yanal burulmalı burkulmayı öğreniyoruz. Bu derste: - Eğilme gerilmesi, akma momenti M_y = F_y·W_e ve plastik moment M_p = F_y·W_p; plastik mafsal. - Özgün örnek: S275 IPE400 → M_y ≈ 317.9 kNm, M_p ≈ 359.4 kNm (oran ≈ 1.13), φM_p ≈ 323.5 kNm. - Kesit sınıfı: kompakt, kompakt olmayan, narin; ÇYTHYE Tablo 5.1B sınırları (IPE400 başlık 6.67, gövde 38.5 → kompakt). - Yanal burulmalı burkulma: desteklenmeyen boy L_b, sınırlar L_p ve L_r, C_b katsayısı. - Özgün örnek: L_p ≈ 1.88 m, L_r ≈ 5.93 m; 8 m kiriş yalnız uçlarda destekli → C_b ≈ 1.14, F_cr ≈ 146.1 MPa, φM_n ≈ 152.0 kNm. - Ortadan yanal destekle L_b = 4 m, C_b ≈ 1.30 → M_n = M_p; G = 12, Q = 10 kN/m için M_u = 243.2 kNm: desteksiz yetmez, destekli yeter. - Üç tuzak. Bölümler: 0:00 Geçen Ders ve Bugün 0:15 Bir Deney: İnce Uzun Kiriş 0:37 Eğilme Gerilmesi ve Plastik Moment 1:10 Örnek: IPE400 1:40 Kesit Sınıfları 2:21 Yanal Burulmalı Burkulma 2:59 Örnek: Desteksiz Kiriş 3:39 Moment Düzeltme Katsayısı 4:05 Örnek: Ortadan Destekli Kiriş 4:46 Üç Tuzak 5:11 Özet Bir sonraki derste kesmeye, sehime ve kiriş tasarımına geçiyoruz. Kaynak kitap: W. T. Segui, Steel Design, 6. baskı (Cengage, 2018), Bölüm 5.1–5.5; tamamlayıcı: ÇYTHYE 2016, Tablo 5.1B ve Bölüm 9.1–9.2. Konu sırası, tanımlar ve bağıntılar kitaptan ve yönetmelikten alındı; 3D sahne, örnekler ve sayılar özgündür. İnşaat Mühendisliği öğrencileri için Çelik Yapılar serisinin yedinci dersi. Ön koşul: bu serinin beşinci ve altıncı dersleri.