Güç Elektroniği #38 | Kare Dalga VSI ve Akım Kaynaklı Evirici (CSI) Sürücüler, Karşılaştırma
Motor Sürücüleri (Motor Drives)Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK
Değişken frekanslı asenkron motor sürücülerinin iki klasik türünü inceliyoruz. Kare dalga gerilim kaynaklı eviricide her anahtar 180 derece iletimdedir, faz gerilimi altı basamaklıdır; evirici yalnız frekansı ayarlar, gerilimi girişteki tristörlü doğrultucu tetikleme açısıyla ayarlar. Düşük sıralı harmoniklerin düşük hızda moment titreşimi ve hız dalgalanması ürettiğini, şebeke güç faktörünün 0.955 · cos α ile hızla düştüğünü ve çarenin diyot köprüsü + alçaltıcı kıyıcı olduğunu görüyoruz. Akım kaynaklı eviricide (CSI) DC barada büyük bir bobin vardır; faz akımı 120 derecelik bloklardır, tristörler komütasyon kondansatörleriyle zorla söndürülür ve evirici motora özel tasarlanır. Frende akım yönü değişmez, bara gerilimi döner: tetikleme açısı 90 dereceyi geçer ve enerji ek devresiz şebekeye döner. Son olarak kitabın karşılaştırma tablosunu (giriş güç faktörü, moment titreşimi, çok motor, geri besleme, kısa devre koruması, düşük hızda verim, boyut) işin ölçütleriyle puanlayıp sürücü seçiyoruz. Üç sınav tipi soruyu adım adım çözüyoruz. Bu derste: - Kare dalga VSI: 180 derece iletim, her an üç anahtar, altı basamaklı faz gerilimi; gerilimi tristörlü doğrultucu ayarlar - V_d = 1.35 · V_LL · cos α, V_LL1 = 0.78 · V_d; şebeke güç faktörü 0.955 · cos α, düşük hızda kötü - Harmonikler V1/h (5, 7, 11, 13); 6f moment titreşimi düşük hızda hız dalgalanması yapar - Örnek 1: 30 Hz için 240 V → V_d ≈ 308 V, cos α ≈ 0.570, α ≈ 55 derece; güç faktörü ≈ 0.544; I_5 ≈ 5.71 A, titreşim 180 Hz; kıyıcı görev oranı ≈ 0.57 - CSI: büyük bara bobini, her an iki tristör, 120 derecelik akım blokları, komütasyon kondansatörleri, motora özel tasarım - Frende akım aynı yönde, bara gerilimi döner: tetikleme açısı 90 dereceyi geçer, ek devre gerekmez - Örnek 2: I_d 200 A → temel 156 A (0.78 kat), I_5 31.2 A, I_7 22.3 A; 758 kW, 4633 N·m; V_d 3790 V, α ≈ 31.7 derece; frende α ≈ 148.3 derece - Tablo 14-2: giriş güç faktörü, moment titreşimi, çok motor, geri besleme, kısa devre koruması, verim, boyut, kısa kesinti - Örnek 3: konveyör hattında PWM-VSI (puan 4) + fren kıyıcısı; maden vincinde CSI (puan 5) - En sık hatalar: kare dalgada gerilimi eviriciden ayarlamak, CSI temel akımını bara akımına eşit almak, frende bara akımını tersine çevirmeye çalışmak Bölümler: 0:00 Fabrika ve Maden Vinci: İki Eski Sürücü 0:34 Kaynak Kitap ve Konunun Haritası 0:52 Kare Dalga VSI: Altı Adımlı Çıkış 1:19 Harmonikler ve Düşük Hızda Titreşim 1:46 Gerilim Zinciri ve Şebeke Güç Faktörü 2:28 Akım Kaynaklı Evirici: Bobin ve Akım Blokları 3:05 CSI'de Frenleme 3:35 Mantık: Depo ve Pompa 4:00 Karşılaştırma Tablosu 4:37 Kalan Satırlar ve Eğilim 5:00 Üç Klasik Tuzak 5:28 Örnek 1: Kare Dalga VSI Sınav Sorusu 6:06 (a) Bara Gerilimi, (b) Tetikleme Açısı 6:53 (c) Güç Faktörü, (d) Harmonik Akım ve Titreşim 7:53 (e) Diyot Köprüsü ve Kıyıcı 8:30 Örnek 2: CSI Vinç Sürücüsü 9:13 (a) Temel Akım, (b) Harmonikler 10:02 (c) Güç ve Moment 10:48 (d) Bara Gerilimi ve Açı, (e) Frende Açı 11:49 Örnek 3: Hangi İşe Hangi Sürücü 12:38 (a) Eleme, (b) Konveyör Hattının Puanı 13:25 (c) Eksik, (d) Vincin Puanı 14:11 Ne Yaptık? 14:35 Akılda Kalsın ve Sıradaki Ders Bölüm 14'ün devamı: şebeke frekanslı değişken gerilimli sürücüler, yumuşak yolverme ve statik kayma gücü geri kazanımı (§14-11 … 14-13) Kaynak kitap: Mohan, Undeland, Robbins — Power Electronics: Converters, Applications, and Design, 3. baskı — Bölüm 14 §14-8 … 14-10 (kitap s. 425–428) (konu sırası ve sınırlar; Tablo 14-2). Örnekler özgündür. Elektrik-Elektronik, Mekatronik, Enerji ve Makine Mühendisliği öğrencileri için Güç Elektroniği serisinin otuz sekizinci dersi.
Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.