Elektrik Makineleri #18 | Senkron Generatörün Parametreleri: Açık Devre ve Kısa Devre Deneyi

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Son iki derste senkron reaktansı 2.5 ohm, direnci 0.15 ohm aldık; peki bu sayılar gerçek bir makinede nasıl ölçülür? Açılışta 3D animasyonda generatör deney masasında: önce uçlar açık, uyartım akımı 1, 2, 4, 8 amper; voltmetre 104, 208, 400 ve yalnızca 554 volt. Sonra uçlar kısa devre: ampermetre 23.1, 46.2, 92.4 amper. Bugün açık devre ve kısa devre deneyinden senkron reaktansı, doğru akım deneyinden direnci buluyoruz. Her hesap adım adım, hiçbir işlem atlanmadan. Bu derste: - Açık devre deneyi: uçlar boşta, I_A = 0 → V_φ = E_A; açık devre karakteristiği, hava aralığı çizgisi, doyma (8 A: 480 yerine 320 V) - Kısa devre deneyi: kısa devre karakteristiği bir doğru; I_A = E_A / (R_A + jX_S); B_S, B_R'yi neredeyse yok eder, doyma yok - Z_S = E_A / I_A ve X_S ≈ E_A / I_A: aynı uyartımda iki eğriden okunur - Sayılarla: 4 A'da 230.9 / 92.4 ≈ 2.5 Ω; hava aralığı çizgisinde ≈ 2.6 Ω (doymamış); 8 A'da ≈ 1.73 Ω - Doyma ve yaklaşıklık: X_S uyartımla düşer; yüke yakın uyartımdaki değer kullanılır - Doğru akım deneyi: yıldızda akım iki sargıdan geçer; 6 V, 20 A → R_A = 0.15 Ω; deri olayı; R_A'nın etkisi %0.2'den az - Kısa devre oranı: 4 / 1.73 = 2.31 = birim değerle senkron reaktansın tersi (1 / 0.433) - Üç tuzak: hat gerilimini faz akımına bölmek (4.33 Ω), doymuş değeri doymamış sanmak, ölçülen direnci tek sargınınki sanmak Bölümler: 0:00 Geçen Ders ve Bugün 0:25 Deney Masasında 1:02 Açık Devre Deneyi 1:37 Kısa Devre Deneyi 2:06 İki Eğriden Senkron Reaktans 2:29 Sayılarla 3:07 Doyma ve Yaklaşıklık 3:31 Doğru Akımla Direnç 4:02 Kısa Devre Oranı 4:43 Üç Tuzak 5:14 Özet ve Sıradaki Ders Sıradaki derste tek başına çalışan senkron generatörü inceliyoruz: yük ve güç katsayısı uç gerilimini nasıl değiştirir? Kaynak kitap: Stephen J. Chapman, Electric Machinery Fundamentals, 5. baskı — Bölüm 4.7 (konu sırası ve problem tipleri). Örnekler özgündür. Elektrik-Elektronik, Mekatronik, Enerji ve Makine Mühendisliği öğrencileri için Elektrik Makineleri serisinin on sekizinci dersi.

Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.