Zemin Mekaniği #29 | Şev Stabilitesi II: Dairesel Kayma ve Dilimler Yöntemi

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Sınavda şöyle bir soru geliyor: bir şev için deneme kayma dairesi çizilmiş, kütle beş dilime bölünmüş. Dilimlerin ağırlığı ve taban açısı tabloda: 60 kN ve −10°, 150 ve 10°, 200 ve 25°, 180 ve 40°, 90 ve 55°. Kohezyon 10 kPa, içsel sürtünme açısının tanjantı 0.5, yay uzunluğu 18 m. Güvenlik sayısı kaç? Bu derste dairesel kaymayı ve dilimler yöntemini görüyor, bu sınav sorusunu bütün şıklarıyla, hiçbir işlemi atlamadan çözüyoruz. Bu derste: - Kaşıkla dondurma sezgisi: kayan şev kütlesi bir dairenin merkezi etrafında döner. Döndüren ağırlığın momenti, tutan yay boyunca kayma direncinin momentidir. - Dilimler yöntemi: her dilimin ağırlığı tabana paralel (W sin α, döndürür) ve dik (W cos α, sürtünme doğurur) bileşenlere ayrılır; Fs = (c′L + tan φ′ ΣW cos α) / ΣW sin α. En küçük Fs veren daire kritiktir. - Klasik yanlış: şev ucundaki dilimin işaretini kaybetmek; o dilimin açısı eksidir, kütleyi frenler. - Soru 1: ΣW sin α = 288.3 kN/m; ΣW cos α = 577.7, sürtünme payı 288.9, kohezyon payı 180, tutan 468.9; Fs ≈ 1.63. İşaret yanlış alınırsa 308.7 → 1.52; kohezyon sıfırsa Fs ≈ 1.00. - Soru 2 (kısa varyant): φ = 0 kütle yöntemi: W = 900 kN/m, kol 4 m, cu = 30 kPa, yay 15 m, r = 10 m: Md = 3600, MR = 4500, Fs = 1.25; Fs = 1.5 için cu = 36 kPa. Bölümler: 0:00 Bugünün Sorusu: Beş Dilimli Kayma Dairesi 0:47 Kaşık ve Daire 1:18 Dilimler Yöntemi 2:13 Klasik Yanlış: Uç Dilimin İşareti 2:37 Soru 1: Beş Dilim (a, b, c, d) 3:19 (a) Döndüren Toplam 4:39 (b) Tutan Toplam ve Fs, (c) Uç Dilim, (d) Kohezyonsuz 6:02 Soru 2 (Kısa Varyant): φ = 0 Kütle Yöntemi 7:08 Ne Yaptık? 7:31 Akılda Kalan Kural Bir sonraki ve bloğun son dersinde Terzaghi taşıma gücünü göreceğiz. Kaynak kitap: B. M. Das, K. Sobhan, Principles of Geotechnical Engineering, 9. baskı, §15.7–15.12. Konu sırası ve problem tipleri kitaptan alındı; sayılar özgündür. İnşaat Mühendisliği öğrencileri için Zemin Mekaniği serisinin yirmi dokuzuncu dersi.

Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.