Temel Mühendisliği #16 | Kazıklar I: Uç Direnci (Meyerhof ve Vesic)

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Sınavda şöyle bir soru geliyor: 40'a 40 santimetrelik beton kazık, 15 metre boyunda. Üstteki 4 metre kum, birim hacim ağırlığı 18; altında yeraltı suyu, doygun birim hacim ağırlık 19.5. Uçta sürtünme açısı 32 derece. Uç direnci ne kadar? Meyerhof ve Vesic ne der? Bu derste kazıkta yük aktarımını, Meyerhof ve Vesic yöntemlerini ve TBDY 2018 dayanım katsayılarını görüyor, bu sınav sorusunu bütün şıklarıyla, hiçbir işlemi atlamadan çözüyoruz. Bu derste: - Topuk sezgisi: kazığın ucu kuma basan bir topuk gibidir; derinleştikçe üstteki zemin onu sıkar ve direnç artar, ama bir tavanı vardır. Gövde sürtünmesi 5–10 mm'de, uç direnci çapın yüzde 10–25'i kadar oturmada tam gelişir. - Bağıntılar: Qu = Qp + Qs; Meyerhof kumda Qp = Ap q′ N*q, en çok Ap ql, ql = 0.5 pa N*q tan φ′; kilde Qp ≈ 9 cu Ap; Vesic σ′o = (1 + 2Ko)/3 · q′, Qp = Ap σ′o N*σ. TBDY 2018: uç direnci yükleme deneyi yoksa 2.0'a, varsa 1.5'e bölünür. - Klasik yanlış: Meyerhof formülünü sınırı unutarak kullanmak: 2314.5 kN çıkar, doğrusu sınırla 404.9 kN (yaklaşık 5.7 kat). - Soru 1: q′ = 72 + 106.59 = 178.59 kPa; Ap = 0.16 m², N*q = 81; ql ≈ 2530.7 kPa, Qp = 404.9 kN. Vesic: Ko ≈ 0.470, σ′o ≈ 115.5 kPa, N*σ = 49.30, Qp ≈ 910.9 kN. Tasarım: FS 3 ile ≈ 135.0 kN; TBDY ile ≈ 202.5 kN (deneyle 269.9). - Soru 2 (kısa varyant): uç doygun kilde, cu = 80 kPa: Meyerhof 9 · 80 · 0.16 = 115.2 kN; Vesic Ir = 244.6, N*c ≈ 11.24, Qp ≈ 143.9 kN. Bölümler: 0:00 Bugünün Sorusu: Kazığın Ucu 0:42 Topuk Sezgisi 1:03 Yük Aktarımı, Meyerhof, Vesic, TBDY 2018 2:07 Klasik Yanlış: Sınırsız Meyerhof 2:22 Soru 1: Kumda Çakma Kazık (a, b, c, d) 2:58 (a) Efektif Gerilme, (b) Meyerhof 4:09 (c) Vesic, (d) Tasarım Değeri 5:20 Soru 2 (Kısa Varyant): Kilde Uç Direnci 6:27 Ne Yaptık? 6:53 Akılda Kalan Kural Bir sonraki derste kazığın gövdesindeki çevre sürtünmesini göreceğiz. Kaynak kitap: B. M. Das, Principles of Foundation Engineering, 8. baskı (Cengage, 2016), Bölüm 9.6–9.9; Türkiye uygulaması: TBDY 2018, 16.9 (kazıklı temeller; Tablo 16.4 dayanım katsayıları: uç γRu 2.0, yükleme deneyiyle 1.5). Konu sırası, tanımlar ve bağıntılar kitaptan ve yönetmelikten alındı; animasyon, figürler, örnekler ve sayılar özgündür. İnşaat Mühendisliği öğrencileri için Temel Mühendisliği serisinin 16. dersi.

Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.