Ulaştırma #02 | Tasarım Aşamaları ve Geometrik Tasarımın İlkeleri

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Açılıştaki 3D animasyonda eşyükselti eğrili bir yamaçta iki köy var: A köyünden B köyüne en kısa yol düz bir çizgidir ama çok diktir. Mühendisin yolu ise yamaç boyunca kıvrılarak eşyükselti eğrilerini yavaş yavaş keser; üstten bakınca bu kıvrımlı çizginin bir geçki olduğu görülür. Bu derste tasarım aşamalarını, geçki ilkelerini ve geometrik tasarımın ilk hesaplarını öğreniyoruz. Bu derste: - Geometrik tasarım öğeleri taşıt performansına ve boyutlarına bağlıdır: görüş mesafeleri, hızlanma ve yavaşlama şeritleri, şerit sayısı, dönüş yarıçapı; tasarım bir uzlaşmadır; AASHTO Yeşil Kitap 7. baskı 2018. - Geçki araştırmasının aşamaları: ön inceleme (1/25 000 eşyükselti, 1/100 000 jeoloji haritaları), etüt (1/2 000–1/5 000 şerit harita, zemin etüdü), ekonomik karşılaştırma. - Geçki ilkeleri: kontrol noktaları, standartlar, sağlam zemin, yarma-dolgu dengesi, drenaj, akarsuya dik geçiş, kamulaştırma. - En kısa geçki uzunluğu L = H / s · 100 ve sıfır poligonu l = h / s0 · 100; pergelin yetişmemesi durumu. - Özgün örnek: kot farkı 120 m, en büyük eğim %6 → en kısa geçki 2000 m; kuş uçuşu 1200 m → doğrudan eğim %10. - Özgün örnek: 1/25 000 harita, eğri aralığı 10 m, seçilen eğim %5 → l = 200 m, haritada 0.8 cm. - Üç boyutlu geçki plan ve boykesite ayrılır; özgün örnek: başlangıçtan 4250 m → km 4+250, 380 m ileride km 4+630. - Özgün örnek: 20 yıllık değerlendirme; geçki 1: 40 + 20 · 6 = 160, geçki 2: 30 + 20 · 7.5 = 180 milyon lira → geçki 1 toplamda 20 milyon ucuz. - Üç tuzak. Bölümler: 0:00 Geçen Ders ve Bugün 0:28 Bir Bakış: Tepedeki Köye Yol 0:56 Tasarım Öğeleri ve Taşıt 1:34 Geçki Araştırmasının Aşamaları 2:08 Geçki İlkeleri 2:46 Örnek 1: En Kısa Geçki Uzunluğu 3:19 Örnek 2: Sıfır Poligonu 4:02 Plan, Boykesit ve Kilometre 4:43 Örnek 3: Ekonomik Karşılaştırma 5:27 Üç Tuzak 5:48 Özet Bir sonraki derste taşıt dirençlerini göreceğiz. Kaynak kitap: F. L. Mannering, S. S. Washburn, Principles of Highway Engineering and Traffic Analysis, 7. baskı (Wiley, 2020), Bölüm 3.1–3.2; tamamlayıcı: Y. Ş. Murat, Pamukkale Üniversitesi Ulaştırma I ders notları, 08 "Geçki ve Plan". Kitap istasyonu 100 ft ile yazar; derste kilometre gösterimi kullanıldı. Konu sırası, tanımlar ve bağıntılar kitaptan ve ders notlarından alındı; 3D sahne, örnekler ve sayılar özgündür. İnşaat Mühendisliği öğrencileri için Ulaştırma serisinin 2. dersi. Ön koşul: temel fizik ve dinamik.