Histoloji ve Embriyoloji #01 | Derse Giriş: Doku Nasıl İncelenir?

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Parmak ucunuzdaki pürüzsüz deriyi 400 kat büyütünce ne görürsünüz? Sıra sıra dizilmiş hücreler: mor çekirdekler, pembe sitoplazma. Ama canlı bir parmak mikroskoba girmez ve hücreler aslında neredeyse renksizdir. Bu ilk derste histoloji ve embriyolojinin ne olduğunu, bir dokunun mikroskop preparatına nasıl çevrildiğini, hematoksilen ve eozinle nasıl boyandığını ve mikroskopta ne kadar ayrıntı görebileceğimizi adım adım öğreniyoruz. Bu derste: - Histoloji ve embriyoloji nedir; 10 derslik yol haritası, kaynak kitaplar - Doku = hücreler + hücre dışı matriks; dört temel doku: epitel, bağ, kas, sinir - Ölçek: 1 mm = 1000 µm, 1 µm = 1000 nm; bir alyuvar yaklaşık 7.5 µm - Preparat hazırlama: tespit, suyunu alma, şeffaflaştırma, parafine gömme, mikrotomla 3–10 µm'lik kesit, boyama, lamel - Bazofili ve asidofili; hematoksilen çekirdeği mavi-mora, eozin sitoplazmayı ve kollajeni pembeye boyar - Işık mikroskobu: toplam büyütme = objektif × oküler (en çok 40 × 10 = 400) - Çözümleme gücü: ışık mikroskobunda yaklaşık 0.2 µm, transmisyon elektron mikroskobunda yaklaşık 3 nm - Kesiti doğru okumak: 3 boyutlu yapıdan 2 boyutlu dilim, kıvrık tüp, artefaktlar - Embriyolojiye bakış: ilk 8 hafta embriyonik dönem, sonra fetal dönem - Üç yanılgı ve özet Bölümler: 0:00 Histoloji ve Embriyolojiye Hoş Geldiniz 1:10 Parmak Ucunu Büyütmek 2:00 Doku ve Dört Temel Doku 2:39 Ölçek: Milimetreden Nanometreye 3:13 Preparat Hazırlama 4:09 Mikrotom ve Kesit 4:50 Boyama: Hematoksilen ve Eozin 5:38 Işık Mikroskobu ve Büyütme 6:18 Çözümleme Gücü 7:08 Kesiti Doğru Okumak 7:56 Embriyolojiye Bakış 8:34 Üç Yanılgı 9:02 Özet 9:39 Sıradaki Ders Sıradaki ders: epitel dokusu — hücreler nasıl tutunur, bir yüzeyi nasıl örter, neden tek katlı ya da çok katlıdır? Kaynak kitaplar: Anthony L. Mescher, Junqueira's Basic Histology: Text and Atlas, 16. baskı (McGraw Hill, 2021), Bölüm 1 ve 4 girişi; T. W. Sadler, Langman's Medical Embryology, 12. baskı (Lippincott Williams & Wilkins, 2012), Giriş. Türkçe terimler: Junqueira, Temel Histoloji (Nobel Tıp Kitabevleri, 2006). Tanımlar ve sayısal değerler kitaplardan alındı; 3D sahneler, mikroskop çizimleri ve örnekler özgündür. Bu video eğitim amaçlıdır, tıbbi tavsiye değildir. Videoda tanı, tedavi ya da hastaya yönelik öneri yoktur; klinik örnekler yalnız temel bilimi anlatmak içindir. Tıp ve sağlık bilimleri öğrencileri için Histoloji ve Embriyoloji serisinin 1. dersi.