Betonarme #02 | Beton: Bileşenler, Karışım Hesabı, Basınç Dayanımı ve Beton Sınıfları

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Açılışta 3D animasyonda 28 günlük bir beton silindiri (çap 150, boy 300 mm) preste. Yük arttıkça pres kaydı önce düz bir çizgi çiziyor, sonra eğri yatıklaşıyor ve silindirin yüzeyinde düşey çatlaklar beliriyor. Yük 600 kN'da en büyük değerine ulaşıyor; sonra yük düşerken silindir kısalmayı sürdürüyor ve sonunda yanlardan parçalar kopup ortada iki koni kalıyor. Bu silindirin basınç dayanımı kaç megapaskal, bu beton hangi sınıfa girer? Her hesap adım adım, hiçbir işlem atlanmadan. Bu derste: - Betonun bileşenleri: çimento (Portland), su (karma suyunun yaklaşık %15'i tepkimeye girer), agrega (kum 7 mm'den küçük, çakıl 7–70 mm) ve katkılar. - 1 m³ beton için ilk deneme karışımı: su 200 kg, su/çimento oranı 0.50 → çimento 400 kg, iri agrega 980 kg, yaş beton 2355 kg → kum 775 kg. - Çökme deneyi ve en önemli kural: dayanım dozaja değil su/çimento oranına bağlıdır; kıvam için su eklemek dayanımı düşürür. - Standart silindir deneyi: A = π · 150² / 4 = 17671 mm², f_c = 600 000 / 17671 ≈ 34 MPa. Karakteristik dayanım: deneylerin yalnız %10'unun altında kaldığı değer. - Gerilme–şekil değiştirme eğrisi: yaklaşık %70'e kadar doğrusala yakın, tepe yaklaşık 0.002, TS 500'de ezilme birim kısalması 0.003. - Hognestad modeli, C30: f_c = 25.5 MPa, E_c = 24410 MPa, ε_co ≈ 0.0021; 0.001'de 18.6 MPa, 0.0038'de 21.7 MPa. - Beton sınıfları C16–C50: C30'un silindir dayanımı 30, küp dayanımı 37 MPa; yapıdaki beton için yaklaşık 0.85 × 30 = 25.5 MPa. - Üç tuzak: çimentoyu artırınca beton güçlenir sanmak, küp ile silindir dayanımını karıştırmak, laboratuvar dayanımını yapıdakiyle aynı saymak. Bölümler: 0:00 Geçen Ders ve Bugün 0:22 Bir Deney: Silindir Preste 1:03 Betonun Bileşenleri 1:51 Karışım Hesabı: 1 m³ Beton 2:42 Çökme Deneyi ve Su/Çimento Oranı 3:10 Basınç Dayanımı 3:48 Gerilme–Şekil Değiştirme Eğrisi 4:26 Hognestad Modeli: C30 5:15 Beton Sınıfları 5:57 Üç Tuzak 6:24 Özet Bir sonraki derste betonun öteki özelliklerine geçiyoruz: çekme dayanımı, hesap dayanımları, elastisite modülü, rötre ve sünme. Kaynak kitap: Kutlu Darılmaz, Betonarme (Birsen Yayınevi, 2022), §2.2–2.3.2 ve Tablo 2-2, 2-3, 2-5. Kitap TS 500 ve TBDY 2018'e göre yazılmıştır. Konu sırası ve tanımlar kitaptan alındı; karışım, silindir deneyi ve Hognestad örneği özgündür. İnşaat Mühendisliği öğrencileri için Betonarme serisinin ikinci dersi.