Fizyoloji #02 | Hücre ve Organelleri

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Bir hücreyi ortadan kesip içine bakıyoruz: ortada çekirdek, çevresinde endoplazmik retikulum, yanında Golgi aygıtı, aralarda mitokondriler. Açılıştaki 3D animasyonda küçük bir salgı kesesinin retikulumdan Golgi'ye, oradan hücre zarına yolculuğunu izliyoruz. Hücre küçük ama çok düzenli bir fabrikadır. Bu derste: - Hücrenin iki bölümü: çekirdek ve sitoplazma; protoplazmanın beş temel maddesi. - Hücre zarı: 7.5 ile 10 nanometre; ölçek hesabı (10 mikrometrelik hücre, 1000 kat). - Lipit çift tabaka: neler geçer, neler duramaz; kolesterolün rolü. - Zar proteinleri (kanal, taşıyıcı, reseptör) ve glikokaliks. - Endoplazmik retikulum: granüllü ve düz. - Golgi aygıtı ve salgı: 3–5 dakika, 20 dakika, 1–2 saat. - Lizozomlar, endositoz, otofaji ve peroksizomlar. - Mitokondri: krista, matriks, kendi DNA'sı. - ATP: yüksek enerjili bağlar, ATP–ADP döngüsü; özgün örnek: 300 amino asitlik bir protein ≈ 1200 bağ. - Hücre iskeleti, çekirdek ve hücre hareketi (ameboid hareket, silya). - Hücre bir fabrika; üç yanılgı. Bölümler: 0:00 Geçen Ders ve Bugün 0:18 Bir Bakış: Hücrenin İçi 0:53 Hücrenin Bölümleri 1:35 Hücre Zarı: Ne Kadar İnce? 2:14 Lipit Çift Tabaka 2:46 Zar Proteinleri ve Glikokaliks 3:17 Endoplazmik Retikulum 4:01 Golgi Aygıtı ve Salgı 4:43 Lizozomlar: Sindirim ve Geri Dönüşüm 5:32 Mitokondri: Enerji Santrali 6:18 ATP: Hücrenin Enerji Parası 7:18 Hücre İskeleti ve Çekirdek 7:55 Hücre Hareketi 8:33 Hücre Bir Fabrika 9:03 Üç Yanılgı 9:32 Özet Bir sonraki derste zardan taşınmayı görüyoruz: difüzyon. Kaynak kitap: J. E. Hall, Guyton and Hall Textbook of Medical Physiology, 13. baskı (Elsevier, 2016), Bölüm 2. Türkçe terimler: Guyton ve Hall Tıbbi Fizyoloji (13. baskı, Türkçe çeviri). Tanımlar ve sayısal değerler kitaptan alındı; 3D sahne, şekiller ve hesap örnekleri özgündür. Bu video eğitim amaçlıdır, tıbbi tavsiye değildir. Tıp ve sağlık bilimleri öğrencileri için Fizyoloji serisinin 2. dersi.