Tıbbi Farmakoloji #20 | Epilepsi İlaçları: Gazı Kıs, Frene Bas

Epilepsi İlaçları

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Beyinde küçük bir nöron topluluğu birden, aşırı ve hep birlikte ateşliyor; boşalım komşu bölgelere yayılıyor. Bir ilaç bunu sodyum kanalından, bir başkası GABA'dan durduruyor. Sağlıklı nöronlar da aynı kanalları kullanırken ilaç neden odakta art arda ateşleyen nöronu seçerek susturur; GABA'ya benzeyen bir ilaç neden GABA reseptörüne etki etmez? Bu derste epilepsi ilaçlarını "gaz ve fren" modeliyle kuruyor; sodyum ve kalsiyum kanallarını, GABA'yı ve glutamatı hedef alan ilaçları sınav sorularıyla çözüyoruz. Bu derste: - Nöbet ve odak: ani, aşırı, eşzamanlı boşalım; fokal ve jeneralize nöbet - Zihinsel model: gaz ve fren (sodyum ve kalsiyum kanalları, glutamat, GABA) - Sınav sorusu 1: sodyum kanalının seçiciliği (inaktif durum, art arda ateşleme, yayılma) - Gazı kısan kanal ilaçları: karbamazepin, fenitoin, lakozamid, okskarbazepin, etosüksimid, pregabalin, lamotrijin, ezogabin - Frene basanlar: benzodiazepinler, fenobarbital, tiagabin, vigabatrin - Glutamat ve çok hedefli ilaçlar: perampanel, felbamat, valproat, topiramat, zonisamid, levetirasetam - Farmakokinetik: ön ilaçlar, doyurulabilir yıkım, enzim indüksiyonu - Yan etkilerde mekanizmanın izi - Sınav sorusu 2: altı ilaç, üç soru hedef ve yön tablosu - Sıra sizde: üç şıklı soru - Ne yaptık? Tek kural Bölümler: 0:00 Nöbet: Seçici Susturma Nasıl Olur? 1:11 Nöbet ve Odak 1:55 Zihinsel Model: Gaz ve Fren 2:46 Örnek 1: Sodyum Kanalının Seçiciliği 6:18 Gazı Kısan Kanal İlaçları 7:10 Frene Basanlar: GABA 7:43 Glutamat ve Çok Hedefli İlaçlar 8:29 Farmakokinetik 9:11 Yan Etkiler 9:41 Örnek 2: Altı İlaç, Üç Soru 12:13 Sıra Sizde: Üç Şıklı Soru 14:04 Ne Yaptık? 14:31 Tek Kural ve Sıradaki Ders Sıradaki derste anesteziklere geçiyoruz; bilinç bütünüyle kapanınca beyinde neler olduğunu konuşacağız. Kaynak kitap: Karen Whalen (ed.), Lippincott Illustrated Reviews: Pharmacology, 6. baskı (Wolters Kluwer, 2015), Bölüm 12 (s. 157–170); Türkçe terimler: Goodman ve Gilman'ın Farmakoloji ve Tedavi El Kitabı, 2. baskı (Güneş Tıp Kitabevleri, 2017). Tanımlar kitaptan alındı; 3D sahneler, şekiller ve örnekler özgündür. Bu video eğitim amaçlıdır, tıbbi tavsiye değildir; videoda hiçbir ilaç için doz, tedavi ya da ilaç seçimi önerisi yoktur, ilaç adları yalnız mekanizma örneğidir. Bu video eğitim amaçlıdır, tıbbi tavsiye değildir. Videoda hiçbir ilaç için doz, tedavi ya da ilaç seçimi önerisi yoktur; ilaç adları yalnız mekanizma örneğidir. Tıp, eczacılık ve sağlık bilimleri öğrencileri için Tıbbi Farmakoloji serisinin 20. dersi.