Biyokimya #19 | Fosfolipit ve Glikosfingolipit Metabolizması
Kompleks Lipit MetabolizmasıEğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK
Akciğer yüzey aktif maddesinin ana lipitini, dipalmitoil fosfatidilkolini, kolinden yapmak kaç ATP eşdeğeri ister: 3 mü, 5 mi, 7 mi? Cevap, iki yağ asidini ve CDP ile etkinleşen baş grubunu doğru saymakta; karaciğerin serinden kolin başını nasıl kurduğu, seramidin kaç karbonlu olduğu ve lizozomun bir gangliozidi neden son takılan şekerden başlayarak söktüğü de aynı mantıkla çözülüyor. Bölüm 17'nin ilk yarısı; eikozanoidler sıradaki derste. Tıp, hemşirelik, ebelik ve sağlık bilimleri öğrencileri için. Tıp, hemşirelik, ebelik ve sağlık bilimleri öğrencileri için. Bu derste: - Zihinsel model: değişen başlı kukla (gövde gliserol ya da sfingozin, iki bacak, baş; CDP tutamağı; şekerli başta üst üste şapkalar; formülden önce) - Fosfolipit yapısı: fosfatidik asit ve beş alkol, kardiyolipin, plazmalojen, seramid ve sfingomiyelin - Çözümlü sınav sorusu 1: bir dipalmitoil fosfatidilkolin; 2 × 2 = 4 (yağ asitleri), kinaz 1 + CTP 2 = 3 (baş), toplam 7 ATP eşdeğeri; 40 karbon sağlaması - Sentez: CDP ile iki etkinleşme yolu, fosfatidilinozitol ve fosfolipaz C sinyali, kardiyolipin, taban değişimi, kolinin besinle alınması - Yıkım: fosfolipaz A1, A2, C ve D; lizofosfolipit, yeniden şekillendirme; sfingomiyelinaz ve seramidaz - Çözümlü sınav sorusu 2: karaciğerde serinden kolin başı; 1 CO2, 3 SAM, 3 − 1 + 3 = 5 karbon; piridoksal fosfatın iki basamağı - Glikosfingolipitler: serebrozit, globozit, gangliozit (GM, GD, GT, GQ), sülfatid; Golgi ve UDP şekerler - Çözümlü sınav sorusu 3: 18 karbonlu sfingozin, 36 karbonlu seramid, 41 karbonlu sfingomiyelin; GM2'nin 4 şeker birimi ve 5 basamaklı lizozomal yıkımı - Sfingolipidozların mekanizması: eksik lizozomal asit hidrolaz, tek substrat birikir, yapım hızı normal - Üç klasik yanlış Bölümler: 0:00 Sınav Sorusu: Yüzey Aktif Lipit Kaç ATP Eşdeğeri? 0:24 Bölüm 17'nin İlk Yarısı 1:04 Zihinsel Model: Değişen Başlı Kukla 1:56 Fosfolipitlerin Yapısı 2:49 Çözümlü Soru 1: Dipalmitoil Fosfatidilkolinin Bedeli 6:28 CDP Yolları ve Fosfatidilinozitol Sinyali 7:18 Fosfolipazlar ve Sfingomiyelin Yıkımı 8:06 Çözümlü Soru 2: Karaciğerde Serinden Kolin 10:49 Glikosfingolipitler 11:39 Çözümlü Soru 3: Seramid, Sfingomiyelin ve GM2 14:38 Sfingolipidozların Mekanizması 15:13 Üç Klasik Yanlış 15:42 Ders Özeti 16:28 Kural ve Kapanış eikozanoidler: prostaglandinler, tromboksanlar ve lökotrienler Kaynak kitap: E. E. Abali, S. D. Cline, D. S. Franklin, S. M. Viselli, Lippincott Illustrated Reviews: Biochemistry, 8. baskı (Wolters Kluwer, 2022), Bölüm 17. Türkçe terimler: Lippincott's Illustrated Reviews Serisinden: Biyokimya, 3. baskı (Nobel Tıp Kitabevleri, 2007). Tanımlar ve sayısal değerler kitaptan alındı; 3D sahne, şekiller ve örnekler özgündür. Bu video eğitim amaçlıdır, tıbbi tavsiye değildir. Videoda tanı, tedavi ya da hastaya yönelik öneri yoktur; klinik örnekler yalnız temel bilimi anlatmak içindir. Tıp ve sağlık bilimleri öğrencileri için Biyokimya serisinin 19. dersi.
Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.