Makine Elemanları #10 | Yorulma: Çentik Hassasiyeti, Ortalama Gerilme, Goodman ve Gerber
YorulmaEğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK
Geçen derste dişli ortasında sonsuz ömür bulduk; ama omuz, kama yuvası ve burulmadan gelen sabit gerilmeyi dışarıda bırakmıştık. Açılışta 3D animasyonda iki özdeş çelik çubuk, aynı genlikte yük: soldakinde ortalama sıfır, sağdaki sürekli çekili. Sağdaki çok daha erken çatlıyor ve kopuyor. Ortalama gerilme neden bu kadar önemli? Her hesap adım adım, hiçbir işlem atlanmadan. Bu derste: - Çentik hassasiyeti: Kf = 1 + q (Kt − 1); Neuber; omuz r 4.5 mm → q ≈ 0.84, Kf ≈ 1.59; burulmada Kfs ≈ 1.44 - Ortalama ve genlik: σm = (σmaks + σmin) / 2, σa = (σmaks − σmin) / 2; eğilme ±37 → σa 58.8; burulma sabit 69 → τm 99.4 - von Mises ile birleştirme: σ′a = 58.8, σ′m = √3 · 99.4 ≈ 172.2 MPa - Goodman doğrusu ve Gerber parabolü; yük doğrusu; akma kontrolü - Omuz: Goodman 0.365 + 0.302 = 0.667 → n ≈ 1.50; Gerber ≈ 1.87; akma σ′maks ≈ 181.9 → n ≈ 1.70; belirleyen yorulma - Keskin köşe (r 0.9 mm): Kf ≈ 2.19 → n ≈ 1.11; yuvarlatmak güvenliği %35 artırır - On dersin tasarım zinciri; üç tuzak Bölümler: 0:00 Geçen Ders ve Bugün 0:31 Aynı Genlik, Farklı Ortalama 1:06 Çentik Hassasiyeti 2:04 Ortalama ve Genlik 2:58 Goodman Diyagramı 3:42 Omzun Güvenliği 4:38 Keskin Köşe 5:25 On Dersin Zinciri 5:53 Üç Tuzak 6:20 Özet ve Sıradaki Ders Böylece Makine Elemanları'nın ilk bölümü tamam; sıradaki derslerde bu bilgileri miller, rulmanlar ve dişliler üzerinde kullanacağız. Kaynak kitap: Richard G. Budynas, J. Keith Nisbett, Shigley's Mechanical Engineering Design, 10. baskı — Bölüm 6-10…6-12, 6-14 ve 7-4 (konu sırası, bağıntılar, tablo değerleri ve problem tipleri). Örnekler özgündür. Makine, Mekatronik, Endüstri ve İnşaat Mühendisliği öğrencileri için Makine Elemanları serisinin onuncu dersi.
Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.