Mikroekonomi #07 | Kamu Malları ve Ortak Kaynaklar: Bedavacı Sorunu, Ortak Alanların Trajedisi

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Sınavda şöyle gelir: kasabada 800 hane var. Her hane havai fişek gösterisine 100 TL değer veriyor; gösterinin maliyeti 20000 TL. Gösteri yapılmalı mı? Neden kimse tek başına ödemez? Belediye bu sorunu nasıl çözer? Bu derste: - Mal türleri: dışlanabilirlik ve rakiplik → özel mal, kamu malı, ortak kaynak, kulüp malı - Soru 1: simit özel mal, sokak lambası kamu malı, Boğaz'daki palamut ortak kaynak, şifreli maç yayını kulüp malı; bayram trafiğindeki ücretsiz yol ortak kaynak, aynı yol gece boşken kamu malı - Soru 2 (a, b): toplam fayda 800 × 100 = 80000 TL, maliyet 20000 TL → gösteri yapılmalı, net kazanç 60000 TL; bir hane en çok 100 TL öder → bedavacı sorunu, satılan bilet 0 - Soru 2 (c): vergi 20000 / 800 = 25 TL; hane neti 100 − 25 = 75 TL; sağlama 800 × 75 = 60000 TL - Önemli kamu malları: ulusal savunma, temel araştırma, yoksullukla mücadele; deniz feneri vakası - Fayda-maliyet analizi, Soru 3 (a): risk %30 − %5 = %25; beklenen fayda 0,25 × 20 milyon = 5 milyon TL, maliyet 3 milyon → duvar yapılmalı, net 2 milyon TL - Soru 3 (b): hasar 10 milyon TL olursa 0,25 × 10 milyon = 2 milyon 500 bin TL, 3 milyondan az → duvar yapılmamalı - Ortak alanların trajedisi, Soru 4 (a): koyun başına gelir 1200 − 20N; toplam gelir N = 30'da en büyük: 30 × 600 = 18000 TL - Soru 4 (b): 31. koyun sahibine 580 TL getirir, öbür 30 koyuna 30 × 20 = 600 TL kaybettirir → köy için −20 TL; serbest kullanımda 1200 / 20 = 60 koyun, gelir 0 - Soru 4 (c): koyun başına 600 TL otlatma ücreti → 30 koyunda durur, köy 30 × 600 = 18000 TL toplar; kota 6 koyun → aile başına 6 × 600 = 3600 TL; ya da mera bölünüp çitlenir - Önemli ortak kaynaklar: temiz hava ve su, tıkalı yollar (sıkışıklık ücreti), denizdeki balık; sorunun kökü mülkiyet hakları Bölümler: 0:00 Giriş ve Sınav Sorusu 0:28 Dışsallıktan Kamu Mallarına: Bugünün Kapsamı 0:52 Dışlanabilirlik ve Rakiplik: Dört Mal Türü 1:29 Soru 1: Beş Malı Sınıflandır 1:47 Soru 1: Simit, Sokak Lambası, Palamut 2:22 Soru 1: Maç Yayını ve Ücretsiz Yol 2:54 Kamu Malları ve Bedavacı Sorunu 3:26 Soru 2: Havai Fişek Gösterisi 3:55 Soru 2 (a, b): Toplam Fayda ve Bedavacı 4:27 Soru 2 (c): Vergiyle Çözüm 4:58 Önemli Kamu Malları 5:26 Deniz Feneri Vakası 5:52 Fayda-Maliyet Analizi 6:16 Soru 3 (a): Taşkın Duvarı 7:00 Soru 3 (b): Hasar 10 Milyon Olsaydı 7:35 Ortak Alanların Trajedisi 8:01 Soru 4: Köy Merası 8:23 Soru 4 (a): Toplam Gelir Kaç Koyunda En Büyük? 9:03 Soru 4 (b): 31. Koyun ve Serbest Kullanım 9:41 Soru 4 (c): Ücret, Kota ve Çit 10:23 Önemli Ortak Kaynaklar 10:56 Sonuç: Mülkiyet Hakları 11:19 Bu Derste Öğrendiklerimiz 11:52 Akılda Kalan Kural ve Sıradaki Ders Sıradaki derste: firmaya dönüyoruz. Üretim maliyetleri: sabit ve değişken maliyet, marjinal maliyet. Kaynak: N. Gregory Mankiw, Principles of Microeconomics, 7. baskı — Bölüm 11 (konu sırası, tanım ve problem tipi). Örnekler özgündür. Mikroekonomi serisinin yedinci dersi.