Makina Teorisi #45 | Çok Silindirli Motorların Dengelenmesi: Denge Milleri, Lanchester ve V8

Çok Silindirli Motorlar

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Bir motor ne zaman kendiliğinden dengelidir, dengeli değilse kalan sarsmayı nasıl sıfırlarız? Sıralı dördün ikincil kuvvetini krankın iki katı hızda zıt dönen iki milde, V8'in dönen birincil momentini krank uçlarındaki iki karşı ağırlıkla yok ediyoruz. Seri motorumuz (r = 40 mm, l = 160 mm, ω = 300 rad/s, öteleyen kütle 0,65 kg) ile adım adım çözüyoruz. Bu derste: - Kendiliğinden denge: dört zamanlıda n/2'nin katı harmonikler kalır, ayna simetrik krank birincil momenti götürür; sıralı 6, V12, V8 ve V6 düzenleri - Zıt dönen denge milleri: tek doğrultuda kuvvet, eksen boyunca ayrık çiftlerle moment - Örnek 1: sıralı dörtte Lanchester dengeleyici — ikincil 2340 N, miller 600 rad/s, her mil 3,25 kg·mm; ağırlıkların fazı - Örnek 2: Nakamura düzeni — atalet torkunun 2. harmoniği 187,2 N·m, mil ofseti = biyel boyu 160 mm; gaz torku ve 0,7 l - Örnek 3: 90° V8 — ≈ 740 N·m dönen birincil moment, krank uçlarına iki karşı ağırlık ≈ 20,6 kg·mm (162° / 342°) - Örnek 4: 90° V ikizin ≈ 827 N ikincili için 2ω mil çifti (≈ 1,15 kg·mm) Bölümler: 0:00 Kapak ve Giriş 0:03 V8 Momenti ve Sıralı Dördün İkincili: Ne Kaldı? 0:34 3B: Sıralı Dört ve Lanchester Denge Milleri 1:12 Bugünün Kapsamı (Norton §14.9) 1:36 Kendiliğinden Denge Kuralı: n/2'nin Katları ve Ayna Simetrisi 2:23 Düzen Tablosu: Sıralı 4, Sıralı 6, V12, V8, V6 3:01 V6'da V Açısı: 120°, 60° ve 30° Pim Kaydırma 3:38 Zıt Dönen Denge Milleri: Kuvvet ve Moment 4:19 Örnek 1: Sıralı Dörtte Lanchester Dengeleyici 4:52 İkincil Kuvvet 2340 N → Her Mil 3,25 kg·mm 5:40 Ağırlıkların Fazı: Aşağı, Dışa, Yukarı, İçe 6:20 Örnek 2: Nakamura Düzeni 6:47 Atalet Torku 187,2 N·m ve Ofset = Biyel Boyu 7:34 Gaz Torku ve 0,7 l Önerisi 8:18 Örnek 3: 90° V8 Birincil Momenti 8:49 Uç Karşı Ağırlıkları ≈ 20,6 kg·mm 9:37 Açılar 162° / 342° ve Sağlama 10:22 Örnek 4: 90° V İkizin İkincili İçin Mil Çifti 11:08 Üç Klasik Hata 11:47 Bu Derste Öğrendiklerimiz 12:23 Akılda Kalan Kural ve Sıradaki Ders Bu dersle Bölüm 14 (çok silindirli motorlar) tamamlanıyor; sıradaki derste kam dinamiğine dönüyoruz. Kaynak kitap: Robert L. Norton, Design of Machinery: An Introduction to the Synthesis and Analysis of Mechanisms and Machines, 2. baskı — §14.9 Balancing Multicylinder Engines. Örnekler özgündür. Makine mühendisliği öğrencileri için Makina Teorisi serisinin kırk beşinci dersi.