Biyofizik #04 | Ölçekleme: Fareden File

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Bir fareyi bütün oranlarını koruyarak fil büyüklüğüne kadar büyütsek ne olur? Bu derste ölçekleme yasalarını, yani allometrik kuralları görüyoruz: kalp hızı, metabolizma, ömür ve kemik kalınlığı vücut kütlesiyle nasıl değişir? Bu derste: - Düşünce deneyi: ağırlık boyutun küpüyle, kemik dayanımı karesiyle artar - Allometrik kural F = a · M^α; izometrik (α = 1) ve allometrik ilişki - Standart insana uygulama: bazal metabolizma hızı ve kalp hızı - Fare ve fil: kalp hızı, ömür ve bir ömürdeki kalp atımı sayısı - Kemikler neden kalınlaşır: genişlik / uzunluk oranı kütlenin altıda birinci kuvvetiyle artar - Vücut yüzey alanı, vücut kitle indeksi ve spesifik boy - Kütleden neredeyse bağımsız kalanlar (sıçrama yüksekliği, koşu hızı) ve duyular için Stevens yasası - Bir kedi alıştırması ve üç yaygın yanılgı Bölümler: 0:00 Tek İnsandan Bütün Memelilere 0:46 Düşünce Deneyi: Büyütülmüş Fare 1:24 Allometrik Kural 2:12 Standart İnsana Uygulama 2:57 Fare ve Fil 3:48 Kemikler Neden Kalınlaşır? 4:35 Yüzey Alanı ve Vücut İndeksleri 5:27 Kütleden Bağımsız Büyüklükler 6:04 Duyuların Ölçeklemesi: Stevens Yasası 6:56 Alıştırma: Bir Kedi 7:48 Üç Yanılgı 8:29 Özet 9:01 Sıradaki Ders Sıradaki ders: vücudun statiği — kuvvet, tork ve denge. Kaynak kitap: Irving P. Herman, Physics of the Human Body, 2. baskı (Springer, 2016), Bölüm 1.4 (Ölçekleme ilişkileri). Türkçe terimler: Guyton ve Hall Tıbbi Fizyoloji, 13. baskı Türkçe çevirisi ve yerleşik anatomi terimleri. Tanımlar ve sayısal değerler kitaptan alındı; 3D sahneler, şekiller ve örnekler özgündür. Bu video eğitim amaçlıdır, tıbbi tavsiye değildir. Videoda tanı, tedavi ya da hastaya yönelik öneri yoktur; klinik örnekler yalnız fiziksel ilkeyi anlatmak içindir. Tıp ve sağlık bilimleri öğrencileri için Biyofizik serisinin 4. dersi.