Zemin Mekaniği #28 | Şev Stabilitesi I: Sonsuz Şev, Sızıntı ve Düzlem Kayma

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Sınavda şöyle bir soru geliyor: 1 düşey 2 yatay eğimli uzun bir yamaç. Zeminde kohezyon 12 kPa, içsel sürtünme açısının tanjantı 0.6; birim hacim ağırlık 18, doygunken 20 kN/m³. Yüzeyden 5 metre derindeki şeve paralel bir düzlem için güvenlik sayısı kuru durumda kaç, yağmurdan sonra su yüzeye çıkıp şeve paralel aktığında kaç? Bu derste güvenlik sayısını, sonsuz şevi ve düzlem kaymayı görüyor, bu sınav sorusunu bütün şıklarıyla, hiçbir işlemi atlamadan çözüyoruz. Bu derste: - Eğik raftaki kitap sezgisi: raf dikleştikçe kitap kaymaya yaklaşır, raf ıslanınca daha az eğimde kayar. Kumda güvenlik yalnız iki eğimin oranıdır: tan φ′ / tan β. - Sonsuz şev: Fs = c′ / (γ H cos²β tan β) + tan φ′ / tan β; şeve paralel sızıntıda sürtünme payı γ′/γsat ile çarpılır. - Klasik yanlış: sızıntı varken kuru formülü kullanmak; kuru formül 1.53 der, gerçekte 0.9: yamaç kayar. - Soru 1: tan β = 0.5, cos²β = 0.8; kuru Fs = 0.33 + 1.2 ≈ 1.53; sızıntıda 0.3 + 0.6 = 0.9; sızıntıda kayma 3.75 m derinlikte başlar; derin düzlemde Fs = 1.5 için tan β = 0.4 (1 düşey 2.5 yatay). - Soru 2 (kısa varyant): kilde düşey kazı, c′ = 20 kPa, φ′ = 30°: Culmann düzlemi 60°, kritik yükseklik ≈ 7.7 m. Bölümler: 0:00 Bugünün Sorusu: Yağmurdan Sonra Yamaç 0:46 Eğik Raftaki Kitap 1:17 Sonsuz Şev: Güvenlik Sayısı 2:06 Kapsam Haritası 2:16 Klasik Yanlış: Sızıntıda Kuru Formül 2:36 Soru 1: 1 Düşey 2 Yatay Yamaç (a, b, c, d) 3:20 (a) Kuru, (b) Sızıntılı Güvenlik Sayısı 4:36 (c) Kritik Derinlik, (d) Gereken Eğim 5:52 Soru 2 (Kısa Varyant): Düşey Kazı 6:45 Ne Yaptık? 7:12 Akılda Kalan Kural Bir sonraki derste dairesel kaymayı ve dilimler yöntemini göreceğiz. Kaynak kitap: B. M. Das, K. Sobhan, Principles of Geotechnical Engineering, 9. baskı, §15.1–15.6. Konu sırası ve problem tipleri kitaptan alındı; sayılar özgündür. İnşaat Mühendisliği öğrencileri için Zemin Mekaniği serisinin yirmi sekizinci dersi.

Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.