Makina Teorisi #20 | Kamın Boyutu: Basınç Açısı ve Eğrilik Yarıçapı

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Şişe kapatma kamımızı daha küçük yapmak istiyoruz: daha az yer, daha hafif bir makine. Ama kam küçüldükçe izleyiciyi yana iten kuvvet büyür ve izleyici kılavuzunda sıkışabilir. Bir sınır daha var: kamın yüzeyi sivrileşebilir. Bugün kamın boyutunu belirleyen iki büyüklüğü öğreniyoruz: basınç açısı ve eğrilik yarıçapı. Bu derste: - Temel Daire, Asal Daire, Hatve Eğrisi: Önce üç tanım. Temel daire, kam yüzeyine teğet çizilebilen en küçük dairedir; bizim kamda 30 milimetre. - Basınç Açısı: Basınç açısı, izleyicinin hareket yönü ile kuvvetin iletildiği doğrultu, yani temas noktasındaki ortak normal arasındaki açıdır. - Basınç Açısını Hesaplamak: Kaçıklığı olmayan bir izleyicide basınç açısının tanjantı, radyan başına hız bölü s artı asal daire yarıçapıdır. - En Büyük Açı Nerede?: Basınç açısı, hızla aynı biçimde değişir: hız en büyükken açı da en büyüktür; beklemelerde hız sıfır olduğu için açı da sıfırdır. - Kamı Küçültmek: Kamı küçültelim: asal daire 20 milimetre, yani temel daire 12. Düşmenin ortasında 20.4 bölü 28, yaklaşık 0.729; basınç açısı yaklaşık 36 derece. - Eğrilik Yarıçapı: İkinci sınır eğrilik yarıçapıdır. Kam yüzeyinin her noktasının bir eğrilik yarıçapı vardır. - Eğrilik: Sayılar: Kamımızda, asal daire 38 milimetreyken, hatve eğrisinin en küçük yarıçapı yaklaşık 30 milimetre: makaranın yaklaşık 3.7 katı. - Düz Yüzlü İzleyici: Düz yüzlü izleyicide basınç açısı hep sıfırdır; ama temas noktası sağa sola kayar ve izleyiciyi kılavuzunda devirmeye çalışan bir moment doğar. - Pratikte Kam Tasarımı: Pratikte kam tasarımı yinelemelidir: önce eğriler seçilir, sonra boyut, basınç açısı ve eğrilik yarıçapıyla kontrol edilir; gerekirse yükselme açısı uzatılır ya da kam büyütülür. Bölümler: 0:00 Kamın Boyutu: Basınç Açısı ve Eğrilik Yarıçapı 0:23 Temel Daire, Asal Daire, Hatve Eğrisi 0:49 Basınç Açısı 1:16 Basınç Açısını Hesaplamak 1:55 En Büyük Açı Nerede? 2:20 Kamı Küçültmek 2:49 Eğrilik Yarıçapı 3:15 Eğrilik: Sayılar 3:39 Düz Yüzlü İzleyici 4:09 Pratikte Kam Tasarımı 4:30 Üç Tuzak 4:51 Özet ve Sıradaki Ders Makina Teorisi'nin sonraki bölümünde dişlilere geçeceğiz. Kaynak kitap: Robert L. Norton, Design of Machinery: An Introduction to the Synthesis and Analysis of Mechanisms and Machines, 2. baskı — 8 "Cam Design": §8.7 kamın boyutu (temel daire, asal daire, hatve eğrisi, basınç açısı ve formülü, kaçıklık, eğrilik yarıçapı, (konu sırası ve kavramlar). Örnekler özgündür. Makine mühendisliği öğrencileri için Makina Teorisi serisinin yirminci dersi.

Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.