Betonarme #29 | Deprem II: Güçlü Kolon, Zayıf Kiriş

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Sınavda şöyle bir soru geliyor: bir iç düğüm; kolonlar 50 × 50, kirişler 30 × 60. Kiriş uç kapasiteleri solda 220 ve 130, sağda 240 ve 140 kNm; kolonlarınki 230 ve 210 kNm. Kolon kirişten güçlü mü? Kiriş ve kolonun tasarım kesme kuvveti ne? Bu derste süneklik düzeyi yüksek kiriş ve kolon kurallarını, kolonların kirişlerden güçlü olması koşulunu ve kapasite kesmesini görüyor, bu sınav sorusunu bütün şıklarıyla, hiçbir işlemi atlamadan çözüyoruz. Bu derste: - Zincirin halkası sezgisi: kolon kırılırsa üstündeki her şey düşer (kat mekanizması); kiriş eğilirse yalnız o kiriş hasar görür. Bu yüzden kolon kirişten güçlü yapılır: hasar sünek kirişte kalır (kapasite tasarımı). - Kurallar: beton en az C25, çelik B420C / B500C; kiriş bw ≥ 250 mm, h ≥ 300 mm ve ≥ 3 hf, h ≤ 3.5 bw, çekme donatısı oranı en çok %2; kiriş tasarım kesmesi Ve = Vdy + 1.4 (Mri + Mrj) / Ln; kolon en küçük boyut 300 mm, boyuna donatı %1–%4, en az Ø14, Ac ≥ Ndm / (0.40 fck); güçlü kolon: ΣMkolon ≥ 1.2 ΣMkiriş, her deprem yönü için ayrı. - Klasik yanlış: güçlü kolon koşulunu depremin tek yönü için kontrol etmek; bir yönde 440 ≥ 432 tutar, öbür yönde 440, 444'ün altında kalır. - Soru 1: 1. yön 1.2 × 360 = 432 ≤ 440; 2. yön 1.2 × 370 = 444, 440'ı aşar, kolon donatısı artırılınca 460 ✓; kiriş Ve = 80 + 96.7 ≈ 176.7 kN, deprem payı yarıdan büyük → Vc = 0, üst sınır ≈ 782.1 kN; kolon Ve = 644 / 2.6 ≈ 247.7 kN; Ac ≥ 200000 mm², 500 × 500 yeterli (oran 0.32). - Soru 2 (kısa varyant): kiriş 250 × 700, döşeme 120 mm, serbest açıklık 2.4 m: ölçü kuralları sağlanıyor; h / Ln ≈ 0.29, yani 1/4'ten büyük → iki yüze gövde donatısı, en az 165 mm² → 2Ø12. Bölümler: 0:00 Bugünün Sorusu: Kolon mu Güçlü, Kiriş mi? 0:50 Zincirin Halkası Sezgisi 1:11 Süneklik Düzeyi Yüksek Kiriş ve Kolon Kuralları 2:14 Kapsam Haritası 2:24 Klasik Yanlış: Tek Yönü Kontrol Etmek 2:43 Soru 1: İç Düğüm (a, b, c) 3:31 (a) Güçlü Kolon Koşulu, İki Yön 4:28 (b) Kiriş Kapasite Kesmesi, (c) Kolon Kesmesi ve Eksenel Sınır 6:06 Soru 2 (Kısa Varyant): Kiriş Enkesit Koşulları 7:06 Ne Yaptık? 7:36 Akılda Kalan Kural Bir sonraki derste kullanım durumunu, sehim ve çatlağı göreceğiz. Kaynak kitap: K. Darılmaz, Betonarme (Birsen Yayınevi 2022), Bölüm 13.8. Konu sırası, tanımlar ve yöntemler kaynaklardan alındı; animasyon, figürler, örnekler ve sayılar özgündür. İnşaat Mühendisliği öğrencileri için Betonarme serisinin 29. dersi.

Bu videoyu izlemek için Premium üyelik gerekir.