İş Etüdü #07 | Zaman Etüdü: Gözlenen, Normal ve Standart Zaman

Eğitmen: Dr. Süleyman Burak ÇELİK

Bir paketleme tezgâhında kronometre hiç durmuyor; her elemanın sonunda yalnızca okuyoruz. Ama işçi ortalamadan biraz hızlı, bir keresinde de ürün elinden düşüyor. Kronometredeki ortalamayı doğrudan standart yaparsak ortalama bir işçinin tutturamayacağı bir hedef koyarız. İş Etüdü serisinin yedinci dersinde zaman etüdünü üç basamakta kuruyoruz: gözlenen süre, normal süre, standart süre. Bu derste: - İşi elemanlara bölme ve sürekli kronometre okuması: eleman süresi = okuma eksi bir önceki okuma. - Yabancı eleman: nedeni bilinen değer (düşen ürün) hesaptan çıkar; nedensiz atmak standardı bozar. - Normal süre = gözlenen süre × derecelendirme; standart süre = normal süre × (1 + pay). - En sık hata: kronometre ortalamasını standart sanmak. - Örnek 1 (sınav sorusu, a, b, c, d): kargo kutusu paketleme, 3 eleman × 5 çevrim. Farklar ve zaman denetimi (toplam 4.00 = son okuma); 0.55 atılır; gözlenen çevrim 0.75 dakika; derecelendirme yüzde 110, 110, 100 ile normal süre 0.80 dakika; yüzde 20 payla standart süre 0.96 dakika; 8 saatte 500 kutu, saatte 62.5. Gözlenen süre standart yapılsaydı hedef yüzde 28 sıkı olurdu. - Prosedür: okumaları farka çevir, gözlenen ortalamayı al, derecelendir, pay ekle. - Örnek 2 (kısa varyant): gerekli gözlem sayısı n = (t·s / (k·ortalama))²: 10 okumalık ön etütten 82 gözlem (hata payı yüzde 10 ise 21); 540 kutu yapan işçinin verimi yüzde 108. - Kural: gözle, derecelendir, pay ekle; kronometrenin gösterdiği standart değildir. Bölümler: 0:00 Kapak 0:03 Bu iş kaç dakika sürmeli? 0:35 Üç basamak: gözlenen, normal, standart 1:20 Klasik yanlışlar 1:44 Örnek 1: soru ve prosedür 2:36 (a) Okumaları farka çevir 3:38 (b) Gözlenen süreler, yabancı eleman 4:40 (c, d) Normal ve standart süre 5:32 (d) Vardiya çıktısı ve sağlama 6:22 Örnek 2: kaç gözlem gerekir? 7:36 Verim 8:12 Ne yaptık? Yöntem geri sayımı 8:30 Kural ve sıradaki ders Sıradaki ders: performans derecelendirme ve paylar. Kaynak kitap: A. Freivalds, Niebel's Methods, Standards, and Work Design, 13. baskı (McGraw-Hill, 2014), Bölüm 10.2–10.8. Konu sırası, tanımlar ve formüller kitaptan alındı; 3D sahne, örnekler ve sayılar özgündür. Endüstri Mühendisliği öğrencileri için İş Etüdü serisinin yedinci dersi. Ön koşul: dört işlem, yüzde hesabı, ortalama ve standart sapma.